الر ۚ كِتَابٌ أُحْكِمَتْ آيَاتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ
Elif lâm râ kitâbun uhkimet âyâtuhu summe fussılet min ledun hakîmin habîr(habîrin).
Əlif, ləm, ra. (Bu), ayələri (başqa bir ayə ilə) bir-birinə bağlanmış daha sonra Hakim (hökm və hikmət sahibi) və Xabir (hər şeydən xəbərdar) Olan tərəfindən tək-tək açıqlanmış bir kitabdır.
أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ ۚ إِنَّنِي لَكُمْ مِنْهُ نَذِيرٌ وَبَشِيرٌ
Ellâ ta’budû illâllâh(illâllâhe), innenî lekum minhu nezîrun ve beşîr(beşîrun).
(Bu kitab) Allahdan başqasına qul olmamağınız üçündür. Şübhəsiz ki, mən sizin üçün Onun tərəfindən (göndərilən) bir xəbərdarlıq edən və müjdələyiciyəm.
وَأَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُمَتِّعْكُمْ مَتَاعًا حَسَنًا إِلَىٰ أَجَلٍ مُسَمًّى وَيُؤْتِ كُلَّ ذِي فَضْلٍ فَضْلَهُ ۖ وَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ كَبِيرٍ
Ve enistagfirû rabbekum summe tûbû ileyhi yumetti’kum metâan hasenen ilâ ecelin musemmen ve yu’ti kulle zî fadlin fadlehu, ve in tevellev fe innî ehâfu aleykum azâbe yevmin kebîr(kebîrin).
Və (bu kitab) Rəbbinizdən məğfirət istəməyiniz, Ona tövbə etməyiniz, sizi müəyyən olunmuş bir vaxtadək gözəl bir məta (fayda) ilə faydalandırması (dolandırması) və hər bir fəzl (nur) sahibinə Öz fəzlini (nurunu) verməsi üçündür. Və əgər üz çevirərsinizsə, onda, şübhəsiz ki, mən də böyük günün əzabının sizə üz verməsindən qorxaram.
إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ ۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
İlâllâhi merciukum, ve huve alâ kulli şey'in kadîr(kadîrun).
Sizin dönüşünüz Allahadır və O, hər şeyə qadirdir.
أَلَا إِنَّهُمْ يَثْنُونَ صُدُورَهُمْ لِيَسْتَخْفُوا مِنْهُ ۚ أَلَا حِينَ يَسْتَغْشُونَ ثِيَابَهُمْ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعْلِنُونَ ۚ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ
E lâ innehum yesnûne sudûrahum li yestahfû minhu, e lâ hîne yestagşûne siyâbehum ya'lemu mâ yusirrûne ve mâ yu'linûn(yu'linûne), innehu alîmun bi zâtis sudûr(sudûri).
Həqiqətən, onlar Ondan (Allahdan) gizlənmək üçün sinələrini bükmürlərmi? Beləcə libaslarını pərdə (örtük) etmirlərmi? (Allah onların) gizlədikləri və açıqladıqları şeyləri bilir. Şübhəsiz ki, O, sinələrdə olanı biləndir.
وَمَا مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُهَا وَيَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَمُسْتَوْدَعَهَا ۚ كُلٌّ فِي كِتَابٍ مُبِينٍ
Ve mâ min dâbbetin fîl ardı illâ alâllâhi rızkuhâ ve ya'lemu mustekarrahâ ve mustevdeahâ, kullun fî kitâbin mubîn(mubînin).
Və yer üzündə gəzən elə bir canlı yoxdur ki, onun ruzisi Allaha aid olmasın. Və onun qərar tutduğu yeri (cənnət və ya cəhənnəmdə olacağını) və onun müvəqqəti qaldığı yeri (dünya hayatını) bilir. Hamısı Kitabi-Mübindədir (açıq-aşkar Kitabdadır).
وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَكَانَ عَرْشُهُ عَلَى الْمَاءِ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا ۗ وَلَئِنْ قُلْتَ إِنَّكُمْ مَبْعُوثُونَ مِنْ بَعْدِ الْمَوْتِ لَيَقُولَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَٰذَا إِلَّا سِحْرٌ مُبِينٌ
Ve huvellezî halakas semâvâti vel arda fî sitteti eyyâmin ve kâne arşuhu alâl mâi li yebluvekum eyyukum ahsenu amelâ(amelen), ve le in kulte innekum meb’ûsûne min ba’dil mevti le yekûlennellezîne keferû in hâzâ illâ sihrun mubîn(mubînun).
Hansınız ən gözəl əməli işləyəcəksiniz deyə sizi imtahan etmək üçün 6 gündə (6 yəvmdə) səmaları və yer üzünü yaradan Odur. Və Onun ərşi su üzərində idi. Əgər sən desən ki: “Şübhəsiz ki, siz ölümdən sonra dirildiləcəksiniz”, -kafirlər (inkar edənlər) mütləq deyərlər: “Bu yalnız açıq-aşkar bir sehrdir!”
وَلَئِنْ أَخَّرْنَا عَنْهُمُ الْعَذَابَ إِلَىٰ أُمَّةٍ مَعْدُودَةٍ لَيَقُولُنَّ مَا يَحْبِسُهُ ۗ أَلَا يَوْمَ يَأْتِيهِمْ لَيْسَ مَصْرُوفًا عَنْهُمْ وَحَاقَ بِهِمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ
Ve le in ahharnâ anhumul azâbe ilâ ummetin ma'dûdetin le yekûlunne mâ yahbisuhu, e lâ yevme ye'tîhim leyse masrûfen anhum ve hâka bi him mâ kânû bihî yestehziûn(yestehziûne).
Və əgər bir ümmətə əzabı müəyyən bir müddətədək gecikdirsək (təxirə salsaq), mütləq deyərlər: “Onu tutub saxlayan nədir?” Onlara əzab gəldiyi gün (əzab) onlardan uzaqlaşdırılacaq deyil, (elə) deyilmi? İstehza etdikləri şey (əzab) onları əhatə etdi (bürüdü).
وَلَئِنْ أَذَقْنَا الْإِنْسَانَ مِنَّا رَحْمَةً ثُمَّ نَزَعْنَاهَا مِنْهُ إِنَّهُ لَيَئُوسٌ كَفُورٌ
Ve le in ezaknâl insâne minnâ rahmeten summe neza'nâhâ minhu, innehu le yeûsun kefûr(kefûrun).
Və insana Öz tərəfimizdən bir rəhmət daddırsaq, sonra da onu ondan dartıb alsaq, şübhəsiz ki, o, tamamən ümidsiz bir nankor (kafir) olar.
وَلَئِنْ أَذَقْنَاهُ نَعْمَاءَ بَعْدَ ضَرَّاءَ مَسَّتْهُ لَيَقُولَنَّ ذَهَبَ السَّيِّئَاتُ عَنِّي ۚ إِنَّهُ لَفَرِحٌ فَخُورٌ
Ve le in ezaknâhu na'mâe ba'de darrâe messethu le yekûlenne zehebes seyyiâtu annî, innehu le ferihun fahûr(fahûrun).
Və əgər ona darlıq üz verdikdən sonra ona bir nemət daddırsaq, mütləq deyər: “Bəlalar məndən getdi”. Şübhəsiz ki, o, ərköyün və öyünəndir (lovğalanandır).
إِلَّا الَّذِينَ صَبَرُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَٰئِكَ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ كَبِيرٌ
İllâllezîne saberû ve amilûs sâlihât(sâlihâti), ûlâike lehum magfiratun ve ecrun kebîr(kebîrun).
Səbr edənlər və saleh əməl (nəfsi təzkiyə edən əməl) işləyənlər istisnadır. Bax onlar üçün məğfirət (günahların savaba çevrilməsi) və böyük əcr (mükafat, qarşılıq) var.
فَلَعَلَّكَ تَارِكٌ بَعْضَ مَا يُوحَىٰ إِلَيْكَ وَضَائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا لَوْلَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ أَوْ جَاءَ مَعَهُ مَلَكٌ ۚ إِنَّمَا أَنْتَ نَذِيرٌ ۚ وَاللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ
Fe lealleke târikun ba'da mâ yûhâ ileyke ve dâikun bihî sadruke en yekûlû lev lâ unzile aleyhi kenzun ev câe meahu melek(melekun), innemâ ente nezîr(nezîrun), vallâhu alâ kulli şey'in vekîl(vekîlun).
Bəlkə də sən onların: “Olmazdı ki, ona bir xəzinə endiriləydi yaxud onunla birlikdə bir mələk gələydi?” -demələri və köksünün (bundan dolayı) sıxılması səbəbilə sənə vəhy olunanın bir qismini tərk edəcəksən. Sən yalnız bir nəzirsən (xəbərdarlıq edənsən) və Allah hər şeyə vəkildir.
أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ ۖ قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفْتَرَيَاتٍ وَادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ
Em yekûlûnefterâhu, kul fe'tû bi aşri suverin mislihî mufterayâtin ved'û menisteta'tum min dûnillâhi in kuntum sâdikîn(sâdikîne).
Yoxsa: “Onu uydurdumu?” -deyirlər. De: “Elə isə onun kimi uydurulmuş 10 surə gətirin. Və əgər siz doğru söyləyənlərsinizsə, Allahdan başqa gücünüzün çatdığı adamları da çağırın!”
فَإِلَّمْ يَسْتَجِيبُوا لَكُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّمَا أُنْزِلَ بِعِلْمِ اللَّهِ وَأَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ فَهَلْ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ
Fe illem yestecîbû lekum fa'lemû ennemâ unzile bi ilmillâhi ve en lâ ilâhe huve, fe hel entum muslimûn(muslimûne).
O zaman (əgər) sizə cavab verməzlərsə, o təqdirdə (Onun) Allahın elmi ilə endirilmiş olduğunu və Ondan başqa ilah olmadığını bilin! Elə isə müsəlman oldunuzmu (İslama girdinizmi)?
مَنْ كَانَ يُرِيدُ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا وَزِينَتَهَا نُوَفِّ إِلَيْهِمْ أَعْمَالَهُمْ فِيهَا وَهُمْ فِيهَا لَا يُبْخَسُونَ
Men kâne yurîdul hayâted dunyâ ve zînetehâ nuveffi ileyhim a'mâlehum fîhâ ve hum fîhâ lâ yubhasûn(yubhasûne).
Kim dünya həyatını və onun zinətini (bər-bəzəyini) istəyərsə (istədisə), onların əməllərini(n qarşılığını) onlara orada ödəyərik (verərik). Və onların orada (əməllərinin qarşılıqları) əskildilməz.
أُولَٰئِكَ الَّذِينَ لَيْسَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ إِلَّا النَّارُ ۖ وَحَبِطَ مَا صَنَعُوا فِيهَا وَبَاطِلٌ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ
Ulâikellezîne leyse lehum fil âhırati illân nâr(nâru) ve habita mâ sanaû fîhâ ve bâtılun mâ kânû ya'melûn(ya'melûne).
Bax onlar -onlar üçün axirətdə atəşdən başqa bir şey yoxdur. Və orada (dünyada) etdikləri şeylər (işlədikləri əməllər) boşa getdi. Və etdikləri şeylər (işlədikləri əməllər) batildir (heç bir qüvvəsi yoxdur).
أَفَمَنْ كَانَ عَلَىٰ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَيَتْلُوهُ شَاهِدٌ مِنْهُ وَمِنْ قَبْلِهِ كِتَابُ مُوسَىٰ إِمَامًا وَرَحْمَةً ۚ أُولَٰئِكَ يُؤْمِنُونَ بِهِ ۚ وَمَنْ يَكْفُرْ بِهِ مِنَ الْأَحْزَابِ فَالنَّارُ مَوْعِدُهُ ۚ فَلَا تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِنْهُ ۚ إِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُونَ
E fe men kâne alâ beyyinetin min rabbihî ve yetlûhu şâhidun minhu ve min kablihî kitâbu mûsâ imâmen ve rahmeh(rahmeten), ulâike yu'minûne bihî, ve men yekfur bihî minel ahzâbi fen nâru mev'ıduhu, fe lâ teku fî miryetin minhu innehul hakku min rabbike ve lâkinne ekseran nâsi lâ yu'minûn(yu'minûne).
Artıq Rəbbindən açıq-aydın bir dəlilə istinad edən o kimsə deyilmi ki, Ondan (Allah tərəfindən) bir şahid olub onu (Quranı) oxuyar? Və ondan (Qurandan) öncə bir imam (rəhbər) və rəhmət olaraq Musa (Ə.S)-in Kitabı vardı. Bax onlar ona (Rəbbinin şahidi olan peyğəmbərə) inanarlar. Yoxsa hansısa bir camaatdan onu inkar edən, beləcə ona vəd edilən yer atəş olan kimsəmi (Rəbbindən açıq-aydın bir dəlilə istinad etdi)? Bundan sonra ondan (Qurandan) şübhə içində olma. Çünki o, sənin Rəbbindən bir haqdır. Lakin insanların çoxu mömin olmaz (inanmaz).
وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَىٰ عَلَى اللَّهِ كَذِبًا ۚ أُولَٰئِكَ يُعْرَضُونَ عَلَىٰ رَبِّهِمْ وَيَقُولُ الْأَشْهَادُ هَٰؤُلَاءِ الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَىٰ رَبِّهِمْ ۚ أَلَا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ
Ve men azlemu mimmenifterâ alâllâhi kezibâ(keziben), ulâike yu'radûne alâ rabbihim ve yekûlul eşhâdu hâulâillezîne kezebû alâ rabbihim, e lâ lâ'netullâhi alâz zâlimîn(zâlimîne).
Və Allaha qarşı yalan uydurub iftira edəndən daha zalım kim var? Bax onlar Rəblərinə ərz edilərlər (təqdim olunarlar). Və şahidlər deyərlər: “Bax bunlar Rəbləri barədə yalan söyləyənlərdir”. Məgər Allahın lənəti zalımların üzərinə deyilmi?
الَّذِينَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَيَبْغُونَهَا عِوَجًا وَهُمْ بِالْآخِرَةِ هُمْ كَافِرُونَ
Ellezîne yasuddûne an sebîlillâhi ve yebgûnehâ ivecâ(ivecen), ve hum bil âhırati hum kâfirûn(kâfirûne).
Onlar (o kimsələrdir) ki, (insanların) Alahın yoluna (Siratülmüstəqimə) girməsinə mane olarlar. Və onu (ruhun ölmədən əvvəl Allaha qayıtmasını) əymək və bükmək istəyərlər (əsl mənasından uzaqlaşdırmaq istəyərlər). Onlar axirəti (ruhun ölmədən əvvəl Allah qayıtmasını) inkar edənlərdir.
أُولَٰئِكَ لَمْ يَكُونُوا مُعْجِزِينَ فِي الْأَرْضِ وَمَا كَانَ لَهُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ أَوْلِيَاءَ ۘ يُضَاعَفُ لَهُمُ الْعَذَابُ ۚ مَا كَانُوا يَسْتَطِيعُونَ السَّمْعَ وَمَا كَانُوا يُبْصِرُونَ
Ulâike lem yekûnû mu'cizîne fîl ardı ve mâ kâne lehum min dûnillâhi min evliyâe, yudâafu lehumul azâb(azâbu), mâ kânû yestetîûnes sem’a ve mâ kânû yubsirûn(yubsirûne).
Bax onlar yer üzündə (Allahı) aciz buraxan deyillər. Və onların Allahdan başqa dostları olmadı. Onlar üçün əzab qat-qat artırılar. Onlar eşidə bilmədilər (səmi hissiyyatları işləmədi). Və onlar görmədilər (bəsər hissiyyatları işləmədi).
أُولَٰئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَفْتَرُونَ
Ulâikellezîne hasirû enfusehum ve dalle anhum mâ kânû yefterûn(yefterûne).
Bax onlar nəfslərini ziyana salan kimsələrdir. Və uydurduqları şeylər onlardan uzaqlaşdı (getdi).
لَا جَرَمَ أَنَّهُمْ فِي الْآخِرَةِ هُمُ الْأَخْسَرُونَ
Lâ cereme ennehum fîl âhırati humul ahserûn(ahserûne).
Şübhəsiz ki, axirətdə ən çox ziyana uğrayan onlar olacaq.
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَأَخْبَتُوا إِلَىٰ رَبِّهِمْ أُولَٰئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ ۖ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ
İnnellezîne âmenû ve amilûs sâlihâti ve ahbetû ilâ rabbihim ulâike ashâbul cenneti, hum fîhâ hâlidûn(hâlidûne).
Şübhəsiz ki, amənu olanlar (ölmədən əvvəl Allaha qayıtmağı diləyənlər), islahedici əməl işləyənlər (nəfs təzkiyəsi edənlər, yəni nəfsini arındıranlar) və Rəblərinə qarşı xuşu (ehtiram) duyanlar (qəlblərinə ihbat qoyulanlar, razı və itaətkar olanlar) - bax onlar cənnət əhlidir. Onlar orada əbədi qalanlardır.
مَثَلُ الْفَرِيقَيْنِ كَالْأَعْمَىٰ وَالْأَصَمِّ وَالْبَصِيرِ وَالسَّمِيعِ ۚ هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلًا ۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ
Meselul ferîkayni kel a’mâ vel esammi vel basîri ves semîı, hel yesteviyâni meselâ(meselen) e fe lâ tezekkerûn(tezekkerûne).
İki qrupun vəziyyəti kor və kar ilə görən (bəsər hissiyyatı işləyən) və eşidənin (səmi hissiyyatı işləyən) vəziyyəti (örnəyi) kimidir. İkisinin halı (səviyyəsi) eynidirmi? Hələ də təzəkkür etməyəcəksinizmi?
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوْمِهِ إِنِّي لَكُمْ نَذِيرٌ مُبِينٌ
Ve lekad erselnâ nûhan ilâ kavmihî innî lekum nezîrun mubîn(mubînun).
Və and olsun ki, Nuhu öz qövmünə göndərdik. (O dedi): “Şübhəsiz ki, mən sizin üçün açıq-aşkar bir xəbərdarlıq edənəm
أَنْ لَا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ ۖ إِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ أَلِيمٍ
En lâ ta’budû illâllâhe, innî ehâfu aleykum azâbe yevmin elîm(elîmin).
Allahdan başqasına qul olmamağınız üçün. Şübhəsiz ki, mən acı günün əzabının sizə üz verməsindən qorxuram”.
فَقَالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ مَا نَرَاكَ إِلَّا بَشَرًا مِثْلَنَا وَمَا نَرَاكَ اتَّبَعَكَ إِلَّا الَّذِينَ هُمْ أَرَاذِلُنَا بَادِيَ الرَّأْيِ وَمَا نَرَىٰ لَكُمْ عَلَيْنَا مِنْ فَضْلٍ بَلْ نَظُنُّكُمْ كَاذِبِينَ
Fe kâlel meleullezîne keferû min kavmihî mâ nerâke illâ beşeren mislenâ ve mâ nerâkettebeake illâllezîne hum erâzilunâ bâdiyer re’yi, ve mâ nerâ lekum aleynâ min fadlin bel nezunnukum kâzibîn(kâzibîne).
O zaman qövmünün kafir əyanları (belə) dedi: “Biz səni yalnız bizim kimi bir bəşər olaraq görürük. Və bizdən aşağı (kasıb, zəif, aciz) olan, bəsit dünyagörüşlü kimsədən (dar düşüncəli kimsədən) başqasının da sənə tabe olduğunu görmürük. Və sizin bizdən üstünlüyünüzü də görmürük. Əksinə sizi yalançı hesab edirik”.
قَالَ يَا قَوْمِ أَرَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَآتَانِي رَحْمَةً مِنْ عِنْدِهِ فَعُمِّيَتْ عَلَيْكُمْ أَنُلْزِمُكُمُوهَا وَأَنْتُمْ لَهَا كَارِهُونَ
Kâle yâ kavmi e raeytum in kuntu alâ beyyinetin min rabbî ve âtânî rahmeten min indihî fe ummiyet aleykum, e nulzimukumûhâ ve entum lehâ kârihûn(kârihûne).
Dedi ki: “Ey qövmüm! Sizin rəyiniz (qənaətiniz) budurmu? Əgər mən Rəbbimdən bir bəyyinəyə istinad edirəmsə və (Allah) mənə Öz qatından bir rəhmət veribsə və artıq o, sizdən gizli saxlanılıbsa və sizin ondan xoşunuz gəlmirsə, o halda sizi ona məcburmu edək (zorlayaqmı)?
وَيَا قَوْمِ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مَالًا ۖ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى اللَّهِ ۚ وَمَا أَنَا بِطَارِدِ الَّذِينَ آمَنُوا ۚ إِنَّهُمْ مُلَاقُو رَبِّهِمْ وَلَٰكِنِّي أَرَاكُمْ قَوْمًا تَجْهَلُونَ
Ve yâ kavmi lâ es’elukum aleyhi mâlâ(mâlen), in ecriye illâ alâllâhi ve mâ ene bi târidillezîne âmenû, innehum mulâkû rabbihim ve lâkinnî erâkum kavmen techelûn(techelûne).
Və ey qövmüm! Bunun (təbliğ etdiyim şeylərin) əvəzində sizdən mal olaraq (bir şey) istəmirəm. Əgər əcrim (mükafatım) varsa, ancaq Allaha aiddir. Və mən amənu olanları (Allaha qayıtmağı diləyənləri) tərk edən (özümdən uzaqlaşdıran, qovan) deyiləm. Şübhəsiz ki, onlar Rəblərinə qovuşacaqlar. Və lakin mən sizi cahillik edən bir qövm olaraq görürəm.
وَيَا قَوْمِ مَنْ يَنْصُرُنِي مِنَ اللَّهِ إِنْ طَرَدْتُهُمْ ۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ
Ve yâ kavmi men yansurunî minallâhi in taradtuhum, e fe lâ tezekkerûn(tezekkerûne).
Və ey qövmüm! Əgər mən onları uzaqlaşdıraramsa, Allaha qarşı mənə kim yardım edər? Hələ də təzəkkür etməyəcəksinizmi?
وَلَا أَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي خَزَائِنُ اللَّهِ وَلَا أَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلَا أَقُولُ إِنِّي مَلَكٌ وَلَا أَقُولُ لِلَّذِينَ تَزْدَرِي أَعْيُنُكُمْ لَنْ يُؤْتِيَهُمُ اللَّهُ خَيْرًا ۖ اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا فِي أَنْفُسِهِمْ ۖ إِنِّي إِذًا لَمِنَ الظَّالِمِينَ
Ve lâ ekûlu lekum indî hazâinullâhi ve lâ a’lemul gaybe ve lâ ekûlu innî melekun ve lâ ekûlu lillezîne tezderî a’yunukum len yu’tiyehumullâhu hayrâ(hayran), allâhu a’lemu bimâ fî enfusihim, innî izen le minez zâlimîn(zâlimîne).
Və sizə: “Allahın xəzinələri yanımdadır”, -demirəm Və qeybi bilmirəm və: “Şübhəsiz ki, mən bir mələyəm”, -demirəm Və gözlərinizin xor gördüyü kimsələr (Allaha qayıtmağı diləyənlər) üçün: “Allah (onlara) əsla xeyir verməyəcək”, -demirəm. Onların nəfslərindəkilərini Allah bilir. O təqdirdə (doğrunu söyləməsəm), şübhəsiz ki, mən, əlbəttə, zalımlardan olaram.
قَالُوا يَا نُوحُ قَدْ جَادَلْتَنَا فَأَكْثَرْتَ جِدَالَنَا فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَا إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ
Kâlû yâ nûhu kad câdeltenâ fe ekserte cidâlenâ fe’tinâ bi mâ teidunâ in kunte mines sâdikîn(sâdikîne).
(Onlar) dedilər: “Ey Nuh! Bizimlə mücadilə etmişdin (çəkişmişdin), hətta bizimlə mücadilədə həddini çox aşdın. Əgər sən sadiqlərdənsənsə, o təqdirdə bizə vəd etdiyin şeyi gətir”.
قَالَ إِنَّمَا يَأْتِيكُمْ بِهِ اللَّهُ إِنْ شَاءَ وَمَا أَنْتُمْ بِمُعْجِزِينَ
Kâle innemâ ye’tîkum bihillâhu in şâe ve mâ entum bi mu’cizîn(mu’cizîne).
Belə dedi: “Onu sizə ancaq əgər istəyərsə, Allah gətirər. Və siz (Allahı) aciz buraxan deyilsiniz”.
وَلَا يَنْفَعُكُمْ نُصْحِي إِنْ أَرَدْتُ أَنْ أَنْصَحَ لَكُمْ إِنْ كَانَ اللَّهُ يُرِيدُ أَنْ يُغْوِيَكُمْ ۚ هُوَ رَبُّكُمْ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ
Ve lâ yenfeukum nushî in eradtu en ensaha lekum in kânallâhu yurîdu en yugviyekum, huve rabbukum ve ileyhi turceûn(turceûne).
Və əgər Allah sizi azdırmaq istəyərsə, sizə nəsihət etmək istəsəm də mənim nəsihətim sizə fayda verməz. O, sizin Rəbbinizdir və ona qaytarılacaqsınız.
أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ ۖ قُلْ إِنِ افْتَرَيْتُهُ فَعَلَيَّ إِجْرَامِي وَأَنَا بَرِيءٌ مِمَّا تُجْرِمُونَ
Em yekûlûnefterâhu, kul inifteraytuhu fe aleyye icrâmî ve ene berîun mimmâ tucrimûn(tucrimûne).
Yoxsa onu uydurdumu deyirlər? De ki: “Əgər onu mən uydurdumsa, o zaman mənim günahım mənə aiddir. Və mən sizin işlədiyiniz günahlardan uzağam”.
وَأُوحِيَ إِلَىٰ نُوحٍ أَنَّهُ لَنْ يُؤْمِنَ مِنْ قَوْمِكَ إِلَّا مَنْ قَدْ آمَنَ فَلَا تَبْتَئِسْ بِمَا كَانُوا يَفْعَلُونَ
Ve ûhiye ilâ nûhın ennehu len yu’mine min kavmike illâ men kad âmene fe lâ tebteis bi mâ kânû yef’alûn(yef’alûne).
Və Nuha vəhy edildi: “Sənin qövmündən (bundan əvvəl) amənu olanlar istisna olmaqla, onlar əsla mömin olmayacaq. Artıq onların etdiyi şeylərdən dolayı ümidsizliyə qapılma”.
وَاصْنَعِ الْفُلْكَ بِأَعْيُنِنَا وَوَحْيِنَا وَلَا تُخَاطِبْنِي فِي الَّذِينَ ظَلَمُوا ۚ إِنَّهُمْ مُغْرَقُونَ
Vasnaıl fulke bi a’yuninâ ve vahyinâ ve lâ tuhâtıbnî fîllezîne zalemû, innehum mugrakûn(mugrakûne).
Vəhyimizlə və Bizim nəzarətimizdə gəmini inşa et! Zülm edənlər haqqında mənə xitab etmə (müraciət etmə). Şübhəsiz ki, onlar boğulacaq olanlardır.
وَيَصْنَعُ الْفُلْكَ وَكُلَّمَا مَرَّ عَلَيْهِ مَلَأٌ مِنْ قَوْمِهِ سَخِرُوا مِنْهُ ۚ قَالَ إِنْ تَسْخَرُوا مِنَّا فَإِنَّا نَسْخَرُ مِنْكُمْ كَمَا تَسْخَرُونَ
Ve yasnaul fulke ve kullemâ merra aleyhi meleun min kavmihi sehırû minhu,, kâle in tesharû minnâ fe innâ nesharu minkum kemâ tesharûn(tesharûne).
Və o gəmini inşa edərkən qövmünün mötəbər adamları ona hər baş çəkdiklərində onu məsxərəyə qoydular. (Nuh (Ə.S) belə) dedi: “Əgər (indi) siz bizi məsxərəyə qoyursunuzsa, sonra da, şübhəsiz ki, biz sizi bizi məsxərəyə qoyduğunuz kimi məsxərəyə qoyacağıq”.
فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ مَنْ يَأْتِيهِ عَذَابٌ يُخْزِيهِ وَيَحِلُّ عَلَيْهِ عَذَابٌ مُقِيمٌ
Fe sevfe ta’lemûne men ye’tîhi azâbun yuhzîhi ve yehıllu aleyhi azâbun mukîm(mukîmun).
Özünə alçaldıcı əzab gələcək kimsələri artıq yaxında biləcəksiniz. Və ona sürəkli əzab veriləcək.
حَتَّىٰ إِذَا جَاءَ أَمْرُنَا وَفَارَ التَّنُّورُ قُلْنَا احْمِلْ فِيهَا مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ وَأَهْلَكَ إِلَّا مَنْ سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ وَمَنْ آمَنَ ۚ وَمَا آمَنَ مَعَهُ إِلَّا قَلِيلٌ
Hattâ izâ câe emrunâ ve fârat tennûru kulnâhmil fîhâ min kullin zevceynisneyni ve ehleke illâ men sebeka aleyhil kavlu ve men âmene, ve mâ âmene meahû illâ kalîl(kalîlun).
Və əmrimiz gəlincə tənnur qaynadı. (Hz. Nuha) dedik: “Hər növdən bir dişi və bir erkək olmaqla bir cüt və bəhsi keçən kimsələr (boğulacaq kimsələr: ayə- 37) istisna olmaqla, ailəni və amənu olanları ona mindir”. Az adamdan savayı (heç kim) onunla birlikdə amənu olmadı (iman gətirmədi).
وَقَالَ ارْكَبُوا فِيهَا بِسْمِ اللَّهِ مَجْرَاهَا وَمُرْسَاهَا ۚ إِنَّ رَبِّي لَغَفُورٌ رَحِيمٌ
Ve kâlerkebû fîhâ bismillâhi mecrâhâ ve mursâhâ, inne rabbî le gafûrun rahîm(rahîmun).
Və (Nuh (Ə.S)) dedi: “Ona minin. Onun üzməyi və dayanmağı (durmağı) Allahın adı ilədir. Şübhəsiz ki, mənim Rəbbim mütləq Qafurdur (məğfirət edəndir), Rəhimdir (rəhmət nuru göndərəndir)”.
وَهِيَ تَجْرِي بِهِمْ فِي مَوْجٍ كَالْجِبَالِ وَنَادَىٰ نُوحٌ ابْنَهُ وَكَانَ فِي مَعْزِلٍ يَا بُنَيَّ ارْكَبْ مَعَنَا وَلَا تَكُنْ مَعَ الْكَافِرِينَ
Ve hiye tecrî bihim fî mevcin kel cibâli ve nâdâ nûhunibnehu ve kâne fî ma'zilin yâ buneyyerkeb meanâ ve lâ tekun meal kâfirîn(kâfirîne).
Və o (gəmi) dağ kimi boyda dalğalar içində üzürdü. Və Nuh ayrı bir yerdə duran oğluna səsləndi: “Ey oğlum, bizimlə birlikdə (gəmiyə) min və kafirlərlə bərabər olma!”
قَالَ سَآوِي إِلَىٰ جَبَلٍ يَعْصِمُنِي مِنَ الْمَاءِ ۚ قَالَ لَا عَاصِمَ الْيَوْمَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ إِلَّا مَنْ رَحِمَ ۚ وَحَالَ بَيْنَهُمَا الْمَوْجُ فَكَانَ مِنَ الْمُغْرَقِينَ
Kâle se âvî ilâ cebelin ya'sımunî minel mâi, kâle lâ âsımel yevme min emrillâhi illâ men rahim(rahime), ve hâle beynehumâl mevcu fe kâne minel mugrakîn(mugrakîne).
(Nuh (Ə.S)-in oğlu belə) dedi: “Məni sudan qoruyacaq bir dağa sığınacam”. Nuh (Ə.S) dedi: “Bu gün (səni) Allahın əmrindən qoruyacaq bir qoruyucu yoxdur. (Allahın) rəhm etdiyi kimsələr istisnadır”. Və ikisinin arasına dalğa(lar) girdi və beləcə (o) boğulanlardan oldu.
وَقِيلَ يَا أَرْضُ ابْلَعِي مَاءَكِ وَيَا سَمَاءُ أَقْلِعِي وَغِيضَ الْمَاءُ وَقُضِيَ الْأَمْرُ وَاسْتَوَتْ عَلَى الْجُودِيِّ ۖ وَقِيلَ بُعْدًا لِلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ
Ve kîle yâ ardubleî mâeki ve yâ semâu akliî ve gîdal mâu ve kudıyel emru vestevet alâl cûdiyyi ve kîle bu'den lil kavmiz zâlimîn(zâlimîne).
Və deyildi: “Ey ərz (yer üzü), suyunu ud! Ey səma, (suyunu) tut!” Və su çəkildi və əmr yerinə yetirildi. Və (gəmi) Cudi (dağının) üzərinə oturdu. Və: “Zalımlar qövmü (Allahın rəhmətindən) uzaq olsun!” -deyildi.
وَنَادَىٰ نُوحٌ رَبَّهُ فَقَالَ رَبِّ إِنَّ ابْنِي مِنْ أَهْلِي وَإِنَّ وَعْدَكَ الْحَقُّ وَأَنْتَ أَحْكَمُ الْحَاكِمِينَ
Ve nâdâ nûhun rabbehu fe kâle rabbi innebnî min ehlî ve inne va'dekel hakku ve ente ahkemul hâkimîn(hâkimîne).
Və Nuh (Ə.S) Rəbbinə səsləndi. Sonra (belə) dedi: “Rəbbim! Şübhəsiz ki, oğlum mənim ailəmdəndir. Və şübhəsiz ki, Sənin vədin haqdır və Sən hökm verənlərin ən yaxşı hökm verənisən”.
قَالَ يَا نُوحُ إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ ۖ إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صَالِحٍ ۖ فَلَا تَسْأَلْنِ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ ۖ إِنِّي أَعِظُكَ أَنْ تَكُونَ مِنَ الْجَاهِلِينَ
Kâle yâ nûhu innehu leyse min ehlike, innehu amelun gayru salih(salihin), fe lâ tes'elni mâ leyse leke bihî ilm(ilmun), innî eızuke en tekûne minel câhilîn(câhilîne).
(Allahu təala) belə buyurdu: “Ey Nuh! Şübhəsiz ki, o, sənin ailəndən deyil. Şübhəsiz ki, o, saleh olmayan bir əməl işləyəndir. Elə isə haqqında bir elmin (bilgin) olmayan şeyi Məndən istəmə. Şübhəsiz ki, Mən birdən cahillərdən olarsan deyə, sənə öyüd verirəm”.
قَالَ رَبِّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أَسْأَلَكَ مَا لَيْسَ لِي بِهِ عِلْمٌ ۖ وَإِلَّا تَغْفِرْ لِي وَتَرْحَمْنِي أَكُنْ مِنَ الْخَاسِرِينَ
Kâle rabbi innî eûzu bike en es'eleke mâ leyse lî bihî ilm(ilmun), ve illâ tagfirlî ve terhamnî ekun minel hâsirîn(hâsirîne).
(Nuh (Ə.S)) dedi: “Rəbbim, şübhəsiz ki, mən haqqında bir elmim (bilgim) olmayan şeyi Səndən istəməkdən Sənə sığınıram. Və Sən məni məğfirət etməsən və mənə rəhm etməsən, mən ziyana uğrayanlardan olaram”.
قِيلَ يَا نُوحُ اهْبِطْ بِسَلَامٍ مِنَّا وَبَرَكَاتٍ عَلَيْكَ وَعَلَىٰ أُمَمٍ مِمَّنْ مَعَكَ ۚ وَأُمَمٌ سَنُمَتِّعُهُمْ ثُمَّ يَمَسُّهُمْ مِنَّا عَذَابٌ أَلِيمٌ
Kîle yâ nûhuhbıt bi selâmin minnâ ve berakâtin aleyke ve alâ umemin mimmen meâke, ve umemun se numettiuhum summe yemessuhum minnâ azâbun elîm(elîmun).
(Belə) deyildi: “Ey Nuh, sənə və səninlə birlikdə olan ümmətlərə Bizdən bir salamatlıq və bərəkətlər (bəxş edilmək)-lə (gəmidən) en! Və (bəzi) ümmətlər (olacaq ki), onları faydalandıracağıq. Sonra onlara bizdən acı əzab toxunacaq.
تِلْكَ مِنْ أَنْبَاءِ الْغَيْبِ نُوحِيهَا إِلَيْكَ ۖ مَا كُنْتَ تَعْلَمُهَا أَنْتَ وَلَا قَوْمُكَ مِنْ قَبْلِ هَٰذَا ۖ فَاصْبِرْ ۖ إِنَّ الْعَاقِبَةَ لِلْمُتَّقِينَ
Tilke min enbâil gaybi nûhîhâ ileyke, mâ kunte ta'lemuhâ ente ve lâ kavmuke min kabli hâzâ, fasbır, innel âkıbete lil muttekîn(muttekîne).
Bax bunlar sənə vəhy etdiyimiz qeyb xəbərlərindəndir. Sən və sənin qövmün bundan əvvəl onu bilmirdiniz. Artıq səbr et, şübhəsiz ki, (gözəl) nəticə təqva sahiblərinindir.
وَإِلَىٰ عَادٍ أَخَاهُمْ هُودًا ۚ قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُ ۖ إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا مُفْتَرُونَ
Ve ilâ âdin ehâhum hûdâ(hûden), kâle yâ kavmi'budullâhe mâ lekum min ilâhin gayruhu, in entum illâ mufterûn(mufterûne).
Və Ad qövmünə onların qardaşı Hud (Ə.S) (belə) dedi: “Ey qövmüm, Allaha qul olun! Sizin Ondan (Allahdan) başqa İlahınız yoxdur. Siz ancaq iftira edənlərsiniz (uyduranlarsınız).
يَا قَوْمِ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا ۖ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى الَّذِي فَطَرَنِي ۚ أَفَلَا تَعْقِلُونَ
Yâ kavmi lâ es'elukum aleyhi ecrâ(ecren), in ecriye illâ alâllezî fetaranî, e fe lâ ta'kılûn(ta'kılûne).
Ey qövmüm, onun üçün (onun əvəzində) sizdən bir əcr (mükafat) istəmirəm! Əgər mükafatım varsa, yalnız məni Yaradana aiddir. Hələ də ağıl etməyəcəksinizmi?
وَيَا قَوْمِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُرْسِلِ السَّمَاءَ عَلَيْكُمْ مِدْرَارًا وَيَزِدْكُمْ قُوَّةً إِلَىٰ قُوَّتِكُمْ وَلَا تَتَوَلَّوْا مُجْرِمِينَ
Ve yâ kavmistagfirû rabbekum summe tûbû ileyhi yursilis semâe aleykum midrâran ve yezidkum kuvveten ilâ kuvvetikum ve lâ tetevellev mucrimîn(mucrimîne).
Ey qövmüm! Rəbbinizin məğfirətini istəyin. Sonra Ona tövbə edin (mürşidinizin önündə tövbə edib zikrə başlayın). Üzərinizə səma(dan) bol yağmur (bol rəhmət) göndərsin. Və sizin gücünüzə güc qatsın. Və mücrimlər (günahkarlar) olaraq üz çevirməyin".
قَالُوا يَا هُودُ مَا جِئْتَنَا بِبَيِّنَةٍ وَمَا نَحْنُ بِتَارِكِي آلِهَتِنَا عَنْ قَوْلِكَ وَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِينَ
Kâlû yâ hûdu mâ ci'tenâ bi beyyinetin ve mâ nahnu bi târikî âlihetinâ an kavlike ve mâ nahnu leke bi muminîn(muminîne).
(Onlar) dedilər: “Ey Hud! Bizə bir dəlil (möcüzə) gətirmədin və biz sənin sözünlə ilahlarımızı tərk etmərik. Və biz sənə inanan deyilik”.
إِنْ نَقُولُ إِلَّا اعْتَرَاكَ بَعْضُ آلِهَتِنَا بِسُوءٍ ۗ قَالَ إِنِّي أُشْهِدُ اللَّهَ وَاشْهَدُوا أَنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ
İn nekûlu illâ'terâke ba'du âlihetinâ bi sûin, kâle innî uşhidullâhe veşhedû ennî berîun mimmâ tuşrikûne(tuşrikûne).
Biz ancaq: “Bizim bəzi ilahlarımız səni möhkəm çarpdı”, -deyərik. (Onlara belə) dedi: “Mən Allahı şahid tuturam. Və mənim sizin şirk qoşduğunuz şeylərdən, şübhəsiz ki, (tamamilə) uzaq olduğuma şahid olun!”
مِنْ دُونِهِ ۖ فَكِيدُونِي جَمِيعًا ثُمَّ لَا تُنْظِرُونِ
Min dûnihî fe kîdûnî cemîan summe lâ tunzırûni.
Ondan (Allahdan) qeyri (bütlərlə birləşib) haydı hamınız mənə tələ qurun. Sonra da mənə möhlət verməyin.
إِنِّي تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ رَبِّي وَرَبِّكُمْ ۚ مَا مِنْ دَابَّةٍ إِلَّا هُوَ آخِذٌ بِنَاصِيَتِهَا ۚ إِنَّ رَبِّي عَلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ
İnnî tevekkeltu alâllâhi rabbî ve rabbikum, mâ min dâbbetin illâ huve âhızun bi nâsıyetihâ, inne rabbî alâ sırâtın mustekîm(mustekîmin).
Şübhəsiz ki, mən mənim və sizin Rəbbiniz olan Allaha təvəkkül etdim. Yeriyən heç bir canlı məxluq (dabbə) yoxdur ki, O, (Allah Təala) onun kəkilindən tutmasın (Onun nəzarəti altında olmasın). Şübhəsiz ki, Siratülmüstəqim mənim Rəbbimin nəzarətindədir.
فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقَدْ أَبْلَغْتُكُمْ مَا أُرْسِلْتُ بِهِ إِلَيْكُمْ ۚ وَيَسْتَخْلِفُ رَبِّي قَوْمًا غَيْرَكُمْ وَلَا تَضُرُّونَهُ شَيْئًا ۚ إِنَّ رَبِّي عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ حَفِيظٌ
Fe in tevellev fe kad eblagtukum mâ ursiltu bihî ileykum, ve yestahlifu rabbî kavmen gayrakum, ve lâ tedurrûnehu şey’â(şey’en), inne rabbî alâ kulli şey'in hafîz(hafîzun).
Əgər üz çevirərsinizsə, (bilin ki) mən artıq mənə göndəriləni (vəhyi, kitabı) sizə təbliğ etdim. Və Rəbbim sizdən başqa bir qövmü sizin yerinizə gətirər (xəlifə təyin edər). Və siz ona (heç) bir şeylə zərər verə bilməzsiniz. Şübhəsiz ki, mənim Rəbbim hər şeyi mühafizə edəndir (ən yaxşı qoruyandır).
وَلَمَّا جَاءَ أَمْرُنَا نَجَّيْنَا هُودًا وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ بِرَحْمَةٍ مِنَّا وَنَجَّيْنَاهُمْ مِنْ عَذَابٍ غَلِيظٍ
Ve lemmâ câe emrunâ necceynâ hûden vellezîne âmenû meahu bi rahmetin minnâ, ve necceynâhum min azâbin galîz(galîzin).
Və əmrimiz gəldiyi zaman Bizdən bir rəhmətlə Hud (Ə.S)-i və amənu olanları onunla bərabər qurtardıq. Və onları ağır (çox şiddətli) bir əzabdan qurtardıq.
وَتِلْكَ عَادٌ ۖ جَحَدُوا بِآيَاتِ رَبِّهِمْ وَعَصَوْا رُسُلَهُ وَاتَّبَعُوا أَمْرَ كُلِّ جَبَّارٍ عَنِيدٍ
Ve tilke âdun cehadû bi âyâti rabbihim ve asav rusulehu vettebeû emre kulli cebbârin anîd(anîdin).
Və bax bu Ad qövmü Rəblərinin ayələrini bilərək inkar etdilər və Onun rəsullarına asi oldular (üsyan etdilər). Və azğın zorbaların əmrinə tabe oldular.
وَأُتْبِعُوا فِي هَٰذِهِ الدُّنْيَا لَعْنَةً وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ ۗ أَلَا إِنَّ عَادًا كَفَرُوا رَبَّهُمْ ۗ أَلَا بُعْدًا لِعَادٍ قَوْمِ هُودٍ
Ve utbiû fî hâzihid dunyâ la’neten ve yevmel kıyâmeti, e lâ inne âden keferû rabbehum, e lâ bu'den li âdin kavmi hûd(hûdin).
Və bu dünyada və qiyamət günü lənətə düçar oldular. Və Ad qövmü Rəblərini inkar etmədilərmi? Hud (Ə.S)-in qövmü Ad (Allah Təalanın rəhmətindən) uzaq qaldı, elə deyilmi?
وَإِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحًا ۚ قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُ ۖ هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا فَاسْتَغْفِرُوهُ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ ۚ إِنَّ رَبِّي قَرِيبٌ مُجِيبٌ
Ve ilâ semûde ehâhum sâlihâ(sâlihan), kâle yâ kavmi'budûllâhe mâ lekum min ilâhin gayruhu, huve enşeekum minel ardı vesta'marakum fîhâ festagfirûhu summe tûbû ileyhi, inne rabbî karîbun mucîb(mucîbun).
Və Səmud qövmünə onların qardaşı Saleh (Ə.S) belə dedi: “Ey qövmüm! Allaha qul olun! Sizin üçün Ondan başqa ilah yoxdur. Sizi torpaqdan yaradan və sizə orada məskən qurduran (ömür verən) Odur. Elə isə Ondan məğfirət istəyin. Sonra Ona tövbə edin (Allaha yönəlin). Mənim Rəbbim, şübhəsiz ki, (sizə çox) yaxındır, (dualara) cavab verəndir”.
قَالُوا يَا صَالِحُ قَدْ كُنْتَ فِينَا مَرْجُوًّا قَبْلَ هَٰذَا ۖ أَتَنْهَانَا أَنْ نَعْبُدَ مَا يَعْبُدُ آبَاؤُنَا وَإِنَّنَا لَفِي شَكٍّ مِمَّا تَدْعُونَا إِلَيْهِ مُرِيبٍ
Kâlû yâ sâlihu kad kunte fînâ mercuvven kable hâzâ e tenhânâ en na'bude mâ ya'budu âbâunâ ve innenâ le fî şekkin mimmâ ted'ûnâ ileyhi murîb(murîbin).
Dedilər: “Ey Saleh, sən bundan əvvəl aramızda ümid bəslənilən bir kimsə olmuşdun! Sən bizə atalarımızın inandığı şeylərə inanmağı qadağanmı edirsən? Biz, həqiqətən, (özüylə) bizi Ona (Allaha) dəvət etdiyin şübhə verici şeydən (ruhun Allaha qayıtmasından) tamamilə tərəddüd içindəyik”.
قَالَ يَا قَوْمِ أَرَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَآتَانِي مِنْهُ رَحْمَةً فَمَنْ يَنْصُرُنِي مِنَ اللَّهِ إِنْ عَصَيْتُهُ ۖ فَمَا تَزِيدُونَنِي غَيْرَ تَخْسِيرٍ
Kâle yâ kavmi e raeytum in kuntu alâ beyyinetin min rabbî ve âtânî minhu rahmeten fe men yansurunî minallâhi in asaytuhu fe mâ tezîdûnenî gayra tahsîr(tahsîrin).
Saleh (Ə.S) belə dedi: “Ey qövmüm! Əgər mən Rəbbimdən bir dəlilə istinad edirəmsə və mənə Özündən bir rəhmət vermişsə, yenə də qənaətiniz budurmu? Əgər mən Ona asi olarsam, Allaha qarşı mənə kim yardım edər? O təqdirdə mənim xeyirdən uzaqlaşmağımı artırmağınızdan başqa bir şey olmaz”.
وَيَا قَوْمِ هَٰذِهِ نَاقَةُ اللَّهِ لَكُمْ آيَةً فَذَرُوهَا تَأْكُلْ فِي أَرْضِ اللَّهِ وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيبٌ
Ve yâ kavmi hâzihî nâkatullâhi lekum âyeten fe zerûhâ te'kul fî ardıllâhi ve lâ temessûhâ bi sûin fe ye'huzekum azâbun karîb(karîbun).
Və ey qövmüm! Bu Allahın (dişi) dəvəsi sizin üçün bir ayədir (möcüzədir). Artıq onu sərbəst buraxın. Qoy Allahın torpağından yesin. Və ona yamanlıqla toxunmayın. Əks halda sizi yaxın bir əzab yaxalayar.
فَعَقَرُوهَا فَقَالَ تَمَتَّعُوا فِي دَارِكُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ ۖ ذَٰلِكَ وَعْدٌ غَيْرُ مَكْذُوبٍ
Fe akarûhâ fe kâle temetteû fî dârikum selâsete eyyâm(eyyâmin), zâlike va'dun gayru mekzûb(mekzûbin).
Buna rəğmən onu kəsdilər. Bundan sonra (Saleh (Ə.S) belə) dedi: “Yurdunuzda üç gün (daha) faydalanın. Bu yalan olmayan (təkzib olunmaz) bir vəddir”.
فَلَمَّا جَاءَ أَمْرُنَا نَجَّيْنَا صَالِحًا وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ بِرَحْمَةٍ مِنَّا وَمِنْ خِزْيِ يَوْمِئِذٍ ۗ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ الْقَوِيُّ الْعَزِيزُ
Fe lemmâ câe emrunâ necceynâ sâlihan vellezîne âmenû meahu bi rahmetin minnâ ve min hizyi yevmi izin, inne rabbeke huvel kaviyyul azîz(azîzu).
Bundan sonra əmrimiz gəldiyi zaman Saleh (Ə.S)-i və onun yanındakı amənu olanları Bizdən bir rəhmətlə qurtardıq. Və izin gününün zillətindən (də) qurtardıq. Şübhəsiz ki, sənin Rəbbin, O, Qaviydir (güclüdür), Əzizdir (ucadır).
وَأَخَذَ الَّذِينَ ظَلَمُوا الصَّيْحَةُ فَأَصْبَحُوا فِي دِيَارِهِمْ جَاثِمِينَ
Ve ehazellezîne zalemûs sayhatu fe asbahû fî diyârihim câsimîn(câsimîne).
Və zülm edənləri çox qüvvətli qorxunc bir səs həlak etdi. Beləcə öz yurdlarında diz üstə çöküb qaldılar.
كَأَنْ لَمْ يَغْنَوْا فِيهَا ۗ أَلَا إِنَّ ثَمُودَ كَفَرُوا رَبَّهُمْ ۗ أَلَا بُعْدًا لِثَمُودَ
Ke en lem yagnev fîhâ, e lâ inne semûde keferû rabbehum, e lâ bu’den li semûd(semûde).
Sanki orada heç yaşamamışdılar. Həqiqətən də, Səmud qövmü Rəblərini inkar etmədilərmi? Səmud qövmü (Allahdan) uzaq qaldı. Elə deyilmi?
وَلَقَدْ جَاءَتْ رُسُلُنَا إِبْرَاهِيمَ بِالْبُشْرَىٰ قَالُوا سَلَامًا ۖ قَالَ سَلَامٌ ۖ فَمَا لَبِثَ أَنْ جَاءَ بِعِجْلٍ حَنِيذٍ
Ve lekad câet rusulunâ ibrâhîme bil buşrâ kâlû selâmâ(selâmen), kâle selâmun fe mâ lebise en câe bi iclin hanîz(hanîzin).
Və and olsun elçilərimiz İbrahim (Ə.S)-ə müjdə ilə gəldilər: “Salam!” -dedilər. O, (İbrahim (Ə.S)) də: “Salam!” -dedi. Və çox keçmədən qızarmış bir buzov gətirdi.
فَلَمَّا رَأَىٰ أَيْدِيَهُمْ لَا تَصِلُ إِلَيْهِ نَكِرَهُمْ وَأَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيفَةً ۚ قَالُوا لَا تَخَفْ إِنَّا أُرْسِلْنَا إِلَىٰ قَوْمِ لُوطٍ
Fe lemmâ raâ eydiyehum lâ tesilu ileyhi nekirehum ve evcese minhum hîfeten, kâlû lâ tehaf innâ ursilnâ ilâ kavmi lût(lûtin).
Fəqət əllərinin ona (yeməyə) uzanmadığını gördükdə ürkdü. Və onlardan (dolayı) qorxu hissi keçirdi. (Onlar) dedilər: “Qorxma, şübhəsiz ki, biz Lut qövmünə göndərildik”.
وَامْرَأَتُهُ قَائِمَةٌ فَضَحِكَتْ فَبَشَّرْنَاهَا بِإِسْحَاقَ وَمِنْ وَرَاءِ إِسْحَاقَ يَعْقُوبَ
Vemraetuhu kâimetun fe dahıket fe beşşernâhâ bi ishâka ve min verâi ishâka ya'kûb(ya'kûbe).
Və ayaqda duran xanımı buna gülümsədi. O zaman onu İshaq və İshaqın ardınca Yaqub ilə müjdələdik.
قَالَتْ يَا وَيْلَتَىٰ أَأَلِدُ وَأَنَا عَجُوزٌ وَهَٰذَا بَعْلِي شَيْخًا ۖ إِنَّ هَٰذَا لَشَيْءٌ عَجِيبٌ
Kâlet yâ veyletâ e elidu ve ene acûzun ve hâzâ ba'lî şeyhâ(şeyhan), inne hâzâ le şey'un acîb(acîbun).
(O) dedi: “Vay! Mən qoca (aciz) olduğum halda mı doğacam? Və ərim də qocadır. Şübhəsiz ki, bu, əlbəttə, təəcüblü bir şeydir”.
قَالُوا أَتَعْجَبِينَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ ۖ رَحْمَتُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الْبَيْتِ ۚ إِنَّهُ حَمِيدٌ مَجِيدٌ
Kâlû e ta’cebîne min emrillâhi rahmetullâhi ve berakâtuhu aleykum ehlel beyt(beyti), innehu hamîdun mecîd(mecîdun).
(Mələklər) dedilər ki: “Allahın əmrinəmi təəcüblənirsiniz? Ey ev xalqı, Allahın rəhməti və bərəkəti sizin üzərinizə olsun!” Şübhəsiz ki, O, Həmiddir (çox öyüləndir, çox həmd ediləndir), Məciddir (şanı uca olandır).
فَلَمَّا ذَهَبَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ الرَّوْعُ وَجَاءَتْهُ الْبُشْرَىٰ يُجَادِلُنَا فِي قَوْمِ لُوطٍ
Fe lemmâ zehebe an ibrâhîmer rev’u ve câethul buşra yucâdilunâ fî kavmi lût(lûtın).
Artıq İbrahim (Ə.S)-dən qorxu gedib, ona müjdə gəldiyi zaman Lut qövmü haqqında Bizimlə mücadilə edirdi.
إِنَّ إِبْرَاهِيمَ لَحَلِيمٌ أَوَّاهٌ مُنِيبٌ
İnne ibrâhîme le halîmun evvâhun munîb(munîbun).
Şübhəsiz ki, İbrahim (Ə.S), həqiqətən, çox həlim (yumşaq xasiyyətli), çox yalvaran, Allaha yönəlmiş bir kimsədir.
يَا إِبْرَاهِيمُ أَعْرِضْ عَنْ هَٰذَا ۖ إِنَّهُ قَدْ جَاءَ أَمْرُ رَبِّكَ ۖ وَإِنَّهُمْ آتِيهِمْ عَذَابٌ غَيْرُ مَرْدُودٍ
Yâ ibrâhîmu a’rid an hâzâ, innehu kad câe emru rabbike ve innehum âtîhim azâbun gayru merdûd(merdûdin).
Ey İbrahim, bundan vaz keç! Çünki sənin Rəbbinin əmri gəlmişdir. Və şübhəsiz ki, onlara geri çevrilməyəcək bir əzab gələcək (veriləcək).
وَلَمَّا جَاءَتْ رُسُلُنَا لُوطًا سِيءَ بِهِمْ وَضَاقَ بِهِمْ ذَرْعًا وَقَالَ هَٰذَا يَوْمٌ عَصِيبٌ
Ve lemmâ câet resulunâ lûtan sîe bihim ve dâka bihim zer’an ve kâle hâzâ yevmun asîb(asîbun).
Və rəsullarımız Lut (Ə.S)-ə gəldiyi zaman onlar üçün kədərləndi və içi sıxılıb əndişəyə düşdü. Və dedi: “Bu çox pis (çətin) bir gündür”.
وَجَاءَهُ قَوْمُهُ يُهْرَعُونَ إِلَيْهِ وَمِنْ قَبْلُ كَانُوا يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ ۚ قَالَ يَا قَوْمِ هَٰؤُلَاءِ بَنَاتِي هُنَّ أَطْهَرُ لَكُمْ ۖ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَلَا تُخْزُونِ فِي ضَيْفِي ۖ أَلَيْسَ مِنْكُمْ رَجُلٌ رَشِيدٌ
Ve câehu kavmuhu yuhraûne ileyhi ve min kablu kânû ya’melûnes seyyiât(seyyiâti), kâle yâ kavmi hâulâi benâtî hunne etharu lekum, fettekullâhe ve lâ tuhzûni fî dayfî, e leyse minkum raculun reşîd(reşîdun).
Və onun qövmü qaçaraq onun yanına (ona) gəldi. Və bundan əvvəl seyyiat işləyirdilər (pis işlər görürdülər). (Lut (Ə.S)) dedi: “Ey qövmüm, bax bunlar mənim qızlarımdır! Onlar sizin üçün daha təmizdir. Artıq (Allahdan çəkinin), Allaha qarşı təqva (mənəvi zireh) sahibi olun və qonaqlarımın yanında məni rüsvay etməyin. Sizin aranızda irşad edən bir kişi yoxdurmu?”
قَالُوا لَقَدْ عَلِمْتَ مَا لَنَا فِي بَنَاتِكَ مِنْ حَقٍّ وَإِنَّكَ لَتَعْلَمُ مَا نُرِيدُ
Kâlû lekad alimte mâ lenâ fî benâtike min hakk(hakkın), ve inneke le ta’lemu mâ nurîd(nurîdu).
(Onlar) dedilər: “And olsun ki, sənin də bildiyin (kimi) qızlarında (heç) bir haqqımız (onlarla bağlı bir istəyimiz) yoxdur. Və şübhəsiz ki, sən bizim nə istədiyimizi (bizim məqsədimizi), əlbəttə, bilirsən”.
قَالَ لَوْ أَنَّ لِي بِكُمْ قُوَّةً أَوْ آوِي إِلَىٰ رُكْنٍ شَدِيدٍ
Kâle lev enne lî bikum kuvveten ev âvî ilâ ruknin şedîd(şedîdin).
(Lut (Ə.S) belə) dedi: “Kaş ki, sizə qarşı mənim bir qüvvəm olaydı, yaxud mən güclü bir tərfatara (möhkəm bir yerə) sığınaydım”.
قَالُوا يَا لُوطُ إِنَّا رُسُلُ رَبِّكَ لَنْ يَصِلُوا إِلَيْكَ ۖ فَأَسْرِ بِأَهْلِكَ بِقِطْعٍ مِنَ اللَّيْلِ وَلَا يَلْتَفِتْ مِنْكُمْ أَحَدٌ إِلَّا امْرَأَتَكَ ۖ إِنَّهُ مُصِيبُهَا مَا أَصَابَهُمْ ۚ إِنَّ مَوْعِدَهُمُ الصُّبْحُ ۚ أَلَيْسَ الصُّبْحُ بِقَرِيبٍ
Kâlû ya lûtu innâ rusulu rabbike len yasilû ileyke fe esri bi ehlike bi kıt'ın minel leyli ve lâ yeltefit minkum ehadun illâmraeteke, innehu musîbuhâ mâ esâbehum, inne mev’ıdehumus subhu, e leyses subhu bi karîb(karîbin).
(Rəsullar belə) dedilər: “Ey Lut! Şübhəsiz ki, biz sənin Rəbbinin rəsullarıyıq (elçiləriyik). Onlar sənə əsla toxuna bilməzlər. Dərhal gecənin bir qismində, xanımın istisna olmaqla, ailənlə gecə yola çıx. Sizin içinizdən (heç) biriniz geri dönməsin (dönüb arxaya baxmasın). Çünki onların başına gələn şey onun da başına gələcək. Şübhəsiz ki, onlara vəd edilən vaxt səhər vaxtıdır. Məgər səhər vaxtı yaxın deyilmi?”
فَلَمَّا جَاءَ أَمْرُنَا جَعَلْنَا عَالِيَهَا سَافِلَهَا وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهَا حِجَارَةً مِنْ سِجِّيلٍ مَنْضُودٍ
Fe lemmâ câe emrunâ cealnâ âliyehâ sâfilehâ ve emtarnâ aleyhâ hicâraten min siccîlin mendûd(mendûdin).
Artıq əmrimiz gəldiyi zaman onun (o şəhərin) altını üstünə çevirdik (onu yüksəldib alçaltdıq). Onların üzərinə nizamlı şəkildə yığılmış siccildən (bişirilmiş və sərtləşmiş kərpicdən hazırlanmış) daşlar yağdırdıq.
مُسَوَّمَةً عِنْدَ رَبِّكَ ۖ وَمَا هِيَ مِنَ الظَّالِمِينَ بِبَعِيدٍ
Musevvemeten inde rabbike, ve mâ hiye minez zâlimîne bi baîd(baîdin).
Rəbbinin qatında (o daşlar) damğalanmışdır (işarələnmişdir). Və o, zalımlardan uzaq deyil.
وَإِلَىٰ مَدْيَنَ أَخَاهُمْ شُعَيْبًا ۚ قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَٰهٍ غَيْرُهُ ۖ وَلَا تَنْقُصُوا الْمِكْيَالَ وَالْمِيزَانَ ۚ إِنِّي أَرَاكُمْ بِخَيْرٍ وَإِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ مُحِيطٍ
Ve ilâ medyene ehâhum şuaybâ(şuayben), kâle yâ kavmi’budullâhe mâ lekum min ilâhin gayruhu , ve lâ tenkusûl mikyâle vel mîzâne innî erâkum bi hayrin ve innî ehâfu aleykum azâbe yevmin muhît(muhîtin).
Və Mədyən qövmünə onların qardaşı Şüeyb belə dedi: “Ey qövmüm! Allaha qul olun. Sizin üçün ondan başqa İlah yoxdur. Ölçünü və çəkini əskiltməyin. Həqiqətən, mən sizi xeyir içində (bolluq və rifah içində) görürəm. Şübhəsiz ki, mən hər şeyi əhatə edən günün əzabının üzərinizə olmasından qorxuram”.
وَيَا قَوْمِ أَوْفُوا الْمِكْيَالَ وَالْمِيزَانَ بِالْقِسْطِ ۖ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْيَاءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ
Ve yâ kavmi evfûl mikyâle vel mîzâne bil kıstı ve lâ tebhasûn nâse eşyâehum ve lâ ta’sev fîl ardı mufsidîn(mufsidîne).
Və ey qövmüm! Ölçünü və çəkini ədalətlə yerinə yetirin! İnsanların əşyalarını (haqlarını) əskiltəməyin. Və fəsad törədənlər (olub) yer üzündə iğtişaş yaratmayın.
بَقِيَّتُ اللَّهِ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ۚ وَمَا أَنَا عَلَيْكُمْ بِحَفِيظٍ
Bakıyyetullâhi hayrun lekum in kuntum mu’minîn(mu’minîne), ve mâ ene aleykum bi hafîz(hafîzin).
Əgər siz möminlərsinizsə, (bilin ki) Allahın baqiyəsi (ticarətin verdiyi mənfəət, halal qazanc) sizin üçün daha xeyirlidir. Və mən sizin üstünüzdə mühafizəçi (gözətçi) deyiləm.
قَالُوا يَا شُعَيْبُ أَصَلَاتُكَ تَأْمُرُكَ أَنْ نَتْرُكَ مَا يَعْبُدُ آبَاؤُنَا أَوْ أَنْ نَفْعَلَ فِي أَمْوَالِنَا مَا نَشَاءُ ۖ إِنَّكَ لَأَنْتَ الْحَلِيمُ الرَّشِيدُ
Kâlû yâ şuaybu e salâtuke te’muruke en netruke mâ ya’budu âbâunâ ev en nef’ale fî emvâlinâ mâ neşâu , inneke le entel halîmur reşîd(reşîdu).
(Onlar) dedilər: “Ey Şüeyb! Atalarımızın ibadət etdiyi şeyləri və ya mallarımızla istədiyimiz kimi davranmaqdan vaz keçməyimizi sənə namazınmı əmr edir? Şübhəsiz ki, sən həlimsən, rəşidsən (rüşdə çatansan, irşad edənsən)”.
قَالَ يَا قَوْمِ أَرَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَرَزَقَنِي مِنْهُ رِزْقًا حَسَنًا ۚ وَمَا أُرِيدُ أَنْ أُخَالِفَكُمْ إِلَىٰ مَا أَنْهَاكُمْ عَنْهُ ۚ إِنْ أُرِيدُ إِلَّا الْإِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُ ۚ وَمَا تَوْفِيقِي إِلَّا بِاللَّهِ ۚ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيبُ
Kâle yâ kavmi e raeytum in kuntu alâ beyyinetin min rabbî ve razakanî minhu rızkan hasenâ(hasenen), ve mâ urîdu en uhâlifekum ilâ mâ enhâkum anhu, in urîdu illâl ıslâha mâsteta’tu, ve mâ tevfîkî illâ billâh(billâhi), aleyhi tevekkeltu ve ileyhi unîb(unîbu).
(Şüeyb belə) dedi: “Bəs əgər mən Rəbbimdən bir dəlilə istinad edirəmsə və mənə Özündən gözəl bir ruzi veribsə, yenə də qənaətiniz budurmu? Sizə qadağan etdiyim şeydə sizin əleyhinizə çıxmaq istəmirəm. Sadəcə gücümün yetdiyi qədər islah etmək istəyirəm. Mənim müvəffəqiyyətim ancaq Allah ilədir. Mən Ona təvəkkül etdim və Ona yönəldim.
وَيَا قَوْمِ لَا يَجْرِمَنَّكُمْ شِقَاقِي أَنْ يُصِيبَكُمْ مِثْلُ مَا أَصَابَ قَوْمَ نُوحٍ أَوْ قَوْمَ هُودٍ أَوْ قَوْمَ صَالِحٍ ۚ وَمَا قَوْمُ لُوطٍ مِنْكُمْ بِبَعِيدٍ
Ve yâ kavmi lâ yecrimennekum şikâkî en yusîbekum mislu mâ esâbe kavme nûhin ev kavme hûdin ev kavme sâlih(sâlihın), ve mâ kavmu lûtin minkum bi baîd(baîdin).
Ey qövmüm! Mənə qarşı çıxmağınız Nuh (Ə.S)-in və ya Hud (Ə.S)-in və ya Saleh (Ə.S)-in qövmünün başına gələn müsibətlərin bir bənzərini əsla sizin də başınıza gətirməsin! Və Lut (Ə.S)-in qövmü sizdən uzaq deyil.
وَاسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ ۚ إِنَّ رَبِّي رَحِيمٌ وَدُودٌ
Vestagfirû rabbekum summe tûbû ileyhi, inne rabbî rahîmun vedûd(vedûdun).
Və Rəbbinizin məğfirətini istəyin (diləyin). Sonra Ona (rəsul yaxud mürşid önündə) tövbə edin. Şübhəsiz ki, mənim Rəbbim rəhm edəndir (rəhmət nuru göndərəndir), Vəduddur (sevəndir)".
قَالُوا يَا شُعَيْبُ مَا نَفْقَهُ كَثِيرًا مِمَّا تَقُولُ وَإِنَّا لَنَرَاكَ فِينَا ضَعِيفًا ۖ وَلَوْلَا رَهْطُكَ لَرَجَمْنَاكَ ۖ وَمَا أَنْتَ عَلَيْنَا بِعَزِيزٍ
Kâlû yâ Şuaybu mâ nefkahu kesîren mimmâ tekûlu ve innâ le nerâke fînâ daîfâ(daîfen), ve lev lâ rahtuke le recemnâke ve mâ ente aleynâ bi azîz(azîzin).
Belə dedilər: “Ey Şüeyb, sənin söylədiklərinin çoxunu biz anlamadıq! Və həqiqətən, biz səni içimizdə zəif görürük. Və sənin qrupun (dəstəkçilərin) olmasaydı, mütləq səni daşqalaq edərdik. Və sən bizdən üstün deyilsən”.
قَالَ يَا قَوْمِ أَرَهْطِي أَعَزُّ عَلَيْكُمْ مِنَ اللَّهِ وَاتَّخَذْتُمُوهُ وَرَاءَكُمْ ظِهْرِيًّا ۖ إِنَّ رَبِّي بِمَا تَعْمَلُونَ مُحِيطٌ
Kâle yâ kavmi e rahtî eazzu aleykum minallâhi, vettehaztumûhu verâekum zıhriyyâ(zıhriyyen), inne rabbî bi mâ ta’melûne muhît(muhîtun).
O (Hz. Şüeyb) dedi: "Ey qövmüm! Mənim dostlarım sizin yanınızda Allahdan daha mı üstündür? Və Onu (Allahı) unudaraq saymadınız (əhəmiyyət vermədiniz). Şübhəsiz ki, mənim Rəbbim etdiklərinizi (elmi ilə) əhatə edəndir.
وَيَا قَوْمِ اعْمَلُوا عَلَىٰ مَكَانَتِكُمْ إِنِّي عَامِلٌ ۖ سَوْفَ تَعْلَمُونَ مَنْ يَأْتِيهِ عَذَابٌ يُخْزِيهِ وَمَنْ هُوَ كَاذِبٌ ۖ وَارْتَقِبُوا إِنِّي مَعَكُمْ رَقِيبٌ
Ve yâ kavmi’melû alâ mekânetikum innî âmilun, sevfe ta’lemûne men ye’tîhi azâbun yuhzîhi ve men huve kâzib(kâzibun), vertekibû innî meakum rakîb(rakîbun).
Ey qövmüm! Edəcəyiniz (etmək istədiyiniz) şeyi edin! Şübhəsiz ki, mən də edirəm. Onu alçaldan əzab kimə gələcək və kim yalançıdır, yaxında biləcəksiniz. Və gözləyin. Şübhəsiz ki, mən də sizinlə birlikdə gözləyirəm".
وَلَمَّا جَاءَ أَمْرُنَا نَجَّيْنَا شُعَيْبًا وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ بِرَحْمَةٍ مِنَّا وَأَخَذَتِ الَّذِينَ ظَلَمُوا الصَّيْحَةُ فَأَصْبَحُوا فِي دِيَارِهِمْ جَاثِمِينَ
Ve lemmâ câe emrunâ necceynâ şuayben vellezîne âmenû meahu bi rahmetin minnâ ve ehazetillezîne zalemûs sayhatu fe asbahû fî diyârihim câsimîn(câsimîne).
Və əmrimiz gəldiyi zaman Şüeyb (Ə.S)-i və onunla birlikdə amənu olanları Bizdən bir rəhmətlə qurtardıq. Zalım kimsələri (isə) qorxunc bir səs həlak etdi. Beləcə öz diyarlarında diz üstə çöküb qaldılar.
كَأَنْ لَمْ يَغْنَوْا فِيهَا ۗ أَلَا بُعْدًا لِمَدْيَنَ كَمَا بَعِدَتْ ثَمُودُ
Ke en lem yagnev fîhâ, e lâ bu’den li medyene kemâ baıdet semûd(semûdu).
Sanki orada heç yaşamamışdılar. (Necə ki) Səmud qövmü (Allahın Rəhmətindən) uzaq oldu, (eləcə də) Mədyən qövmü (Allahın Rəhmətindən) uzaqlaşdırılmadımı?
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَىٰ بِآيَاتِنَا وَسُلْطَانٍ مُبِينٍ
Ve le kad erselnâ mûsâ bi âyâtinâ ve sultânin mubîn(mubînin).
Və and olsun ki, Musa (Ə.S)-i ayələrimizlə və açıq-aşkar bir sultanla (Tövratla) göndərdik
إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِ فَاتَّبَعُوا أَمْرَ فِرْعَوْنَ ۖ وَمَا أَمْرُ فِرْعَوْنَ بِرَشِيدٍ
İlâ fir’avne ve melâihî fettebeû emre fir’avn(fir’avne), ve mâ emru fir’avne bi reşîd(reşîdin).
firona və onun qövmünün əyanlarına. Fəqət onlar fironun əmrinə tabe oldular. Və fironun əmri irşadedici (doğru) deyildi.
يَقْدُمُ قَوْمَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَوْرَدَهُمُ النَّارَ ۖ وَبِئْسَ الْوِرْدُ الْمَوْرُودُ
Yakdumu kavmehu yevmel kıyâmeti fe evredehumun nâr(nâre), ve bi’sel virdul mevrûd(mevrûdu).
(Firon) qiyamət günü qövmünün önünə keçəcək və beləcə onları atəşə götürəcək. Və girdikləri yer (nə) pis yerdir!
وَأُتْبِعُوا فِي هَٰذِهِ لَعْنَةً وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ ۚ بِئْسَ الرِّفْدُ الْمَرْفُودُ
Ve utbiû fî hâzihî la’neten ve yevmel kıyâmeti, bi’ser rifdul merfûd(merfûdu).
Və burada qiyamət günündə lənətə düçar oldular. (Onlara) verilən bəxşiş (nə) pis bəxşişdir!
ذَٰلِكَ مِنْ أَنْبَاءِ الْقُرَىٰ نَقُصُّهُ عَلَيْكَ ۖ مِنْهَا قَائِمٌ وَحَصِيدٌ
Zâlike min enbâil kurâ nekussuhu aleyke minhâ kâimun ve hasîd(hasîdun).
Bax bu, sənə anlatdığımız diyarların (ölkələrin) xəbərlərindəndir. Onlardan ayaqda qalanlar (izləri hələ də duranlar) və yerlə yeksan olanlar (izləri yox olanlar) var.
وَمَا ظَلَمْنَاهُمْ وَلَٰكِنْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ۖ فَمَا أَغْنَتْ عَنْهُمْ آلِهَتُهُمُ الَّتِي يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ لَمَّا جَاءَ أَمْرُ رَبِّكَ ۖ وَمَا زَادُوهُمْ غَيْرَ تَتْبِيبٍ
Ve mâ zalemnâhum ve lâkin zalemû enfusehum fe mâ agnet anhum âlihetuhumulletî yed’ûne min dûnillâhi min şey’in lemmâ câe emru rabbike, ve mâ zâdûhum gayra tetbîb(tetbîbin).
Və Biz onlara zülm etmədik. Və lakin onlar özləri özlərinə zülm etdilər. Rəbbinin əmri gəldiyi zaman Allahdan başqa dua etdikləri ilahlar onlara (heç) bir fayda vermədi. Və (bu) onların həlaklarından (ziyanlarından) başqa (bir şeyi) artırmadı.
وَكَذَٰلِكَ أَخْذُ رَبِّكَ إِذَا أَخَذَ الْقُرَىٰ وَهِيَ ظَالِمَةٌ ۚ إِنَّ أَخْذَهُ أَلِيمٌ شَدِيدٌ
Ve kezâlike ahzu rabbike izâ ehazel kurâ ve hiye zâlimetun, inne ahzehû elîmun şedîd(şedîdun).
Və sənin Rəbbin xalqı zalım olan ölkələri yaxalayarkən bax belə yaxalayar. Onun yaxalamağı, şübhəsiz ki, çox şiddətlidir, çox acıdır.
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً لِمَنْ خَافَ عَذَابَ الْآخِرَةِ ۚ ذَٰلِكَ يَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النَّاسُ وَذَٰلِكَ يَوْمٌ مَشْهُودٌ
İnne fî zâlike le âyeten li men hâfe azâbel âhırati, zâlike yevmun mecmûun lehun nâsu ve zâlike yevmun meşhûd(meşhûdun).
Şübhəsiz ki, bunda axirət əzabından qorxan kimsə üçün, əlbəttə, bir ayə (dəlil) var. Bax bu, insanların toplanma və şəhadət günüdür.
وَمَا نُؤَخِّرُهُ إِلَّا لِأَجَلٍ مَعْدُودٍ
Ve mâ nuahhıruhû illâ li ecelin ma’dûd(ma’dûdin).
Və Biz onu (o günü) yalnız müəyyən bir vədədək (əcələdək) təxirə salarıq.
يَوْمَ يَأْتِ لَا تَكَلَّمُ نَفْسٌ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۚ فَمِنْهُمْ شَقِيٌّ وَسَعِيدٌ
Yevme ye’ti lâ tekellemu nefsun illâ bi iznihi fe minhum şakıyyun ve saîd(saîdun).
O gün gəlincə Onun izni olmadan heç kim danışa bilməz. (O gün) artıq onlardan bir qismi şaki (bədbəxt), bir qismi səiddir (xoşbəxtdir).
فَأَمَّا الَّذِينَ شَقُوا فَفِي النَّارِ لَهُمْ فِيهَا زَفِيرٌ وَشَهِيقٌ
Fe emmâllezîne şekû fe fîn nâri lehum fîhâ zefîrun ve şehîk(şehîkun).
Şaki (bədbəxt) olanlara gəlincə, onlar artıq atəşdədirlər. Onlar orada (yüksək səslə inləyərək və) çox çətinliklə nəfəs alıb-verərlər.
خَالِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ إِلَّا مَا شَاءَ رَبُّكَ ۚ إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِمَا يُرِيدُ
Hâlidîne fîhâ mâ dâmetis semâvâtu vel ardu illâ mâ şâe rabbuke, inne rabbeke fe'âlun limâ yurîd(yurîdu).
Səmalar və yer üzü (cəhənnəmin səmaları və ərzi) durduqca onlar orada əbədi qalacaqlar. Rəbbinin dilədiyi şey (cəhənnəmi yox etməyi diləməsi) istisnadır. Şübhəsiz ki, sənin Rəbbin dilədiyi şeyi edəndir.
وَأَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا فَفِي الْجَنَّةِ خَالِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ إِلَّا مَا شَاءَ رَبُّكَ ۖ عَطَاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ
Ve emmâllezîne suidû fe fîl cenneti hâlidîne fîhâ mâ dâmetis semâvâtu vel ardu illâ mâ şâe rabbuke, atâen gayra meczûz(meczûzin).
Fəqət xoşbəxt olanlar artıq cənnətdədir. (Cənnətlərin) səmaları və ərzi durduqca, Rəbbinin dilədiyi şey (cənnəti yox etməyi diləməsi) istisna olmaqla, onlar orada əbədi qalacaqlar. Bu əbədi bir lütfdür.
فَلَا تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِمَّا يَعْبُدُ هَٰؤُلَاءِ ۚ مَا يَعْبُدُونَ إِلَّا كَمَا يَعْبُدُ آبَاؤُهُمْ مِنْ قَبْلُ ۚ وَإِنَّا لَمُوَفُّوهُمْ نَصِيبَهُمْ غَيْرَ مَنْقُوصٍ
Fe lâ teku fî miryetin mimmâ ya’budu hâulâi, mâ ya’budûne illâ kemâ ya’budu âbâuhum min kablu, ve innâ le muveffûhum nasîbehum gayra menkûs(menkûsin).
Artıq onların inandığı şeylərdən şübhə içində olma. Onlar ancaq atalarının əvvəlcədən ibadət etdiyi kimi ibadət edirlər (onların tapındığı şeylərə tapınırlar). Və şübhəsiz ki, Biz onların nəsiblərini əskiltmədən verərik (verənlərik).
وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ فَاخْتُلِفَ فِيهِ ۚ وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ ۚ وَإِنَّهُمْ لَفِي شَكٍّ مِنْهُ مُرِيبٍ
Ve lekad âteynâ mûsâl kitâbe fahtulife fîhi, ve lev lâ kelimetun sebekat min rabbike le kudiye beynehum, ve innehum le fî şekkin minhu murîb(murîbun).
Və and olsun ki, Musa (Ə.S)-ə kitab verdik. Onun haqqında ixtilafa (fikir ayrılığına) düşdülər. Rəbbiniz tərəfindən (haqq-hesabın qiyamət günü çəkiləcəyinə dair) bir söz söylənməsəydi, onların aralarında mütləq hökm verilmiş olardı. Şübhəsiz ki, onlar Ondan (Qurandan) mütləq şübhəli bir tərəddüd içindədirlər.
وَإِنَّ كُلًّا لَمَّا لَيُوَفِّيَنَّهُمْ رَبُّكَ أَعْمَالَهُمْ ۚ إِنَّهُ بِمَا يَعْمَلُونَ خَبِيرٌ
Ve inne kullen lemmâ le yuveffiyennehum rabbuke a’mâlehum, innehu bimâ ya’melûne habîr(habîrun).
Və şübhəsiz ki, Rəbbin onların hamısının əməllərinin qarşılığını mütləq onlara verər. Şübhəsiz ki, O, onların əməllərindən (etdiklərindən) xəbərdardır.
فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطْغَوْا ۚ إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ
Festekim kemâ umirte ve men tâbe meake ve lâ tatgav, innehu bi mâ ta’melûne basîr(basîrun).
Artıq sən sənə tövbə edərək tabe olanlarla birlikdə sənə əmr olunduğu kimi istiqamət üzrə ol. Və azğınlıq etməyin (həddi aşmayın). Şübhəsiz ki, O, etdiklərinizi görəndir.
وَلَا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ وَمَا لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ أَوْلِيَاءَ ثُمَّ لَا تُنْصَرُونَ
Ve lâ terkenû ilâllezîne zalemû fe temessekumun nâru ve mâ lekum min dûnillâhi min evliyâe summe lâ tunsarûn(tunsarûne).
Və zalım kimsələrə meyl etməyin. O təqdirdə sizə atəş toxunar. Sizin Allahdan başqa dostunuz yoxdur. Sonra sizə yardım edilməz.
وَأَقِمِ الصَّلَاةَ طَرَفَيِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنَ اللَّيْلِ ۚ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ۚ ذَٰلِكَ ذِكْرَىٰ لِلذَّاكِرِينَ
Ve ekımis salâte tarafeyin nehâri ve zulefen minel leyl(leyli), innel hasenâti yuzhibnes seyyiât(seyyiâti), zâlike zikrâ liz zâkirîn(zâkirîne).
Gündüzün iki tərəfində və gecənin gündüzə yaxın qismində namaz qıl. Şübhəsiz ki, yaxşı əməllər (qazanılan dərəcələr) pis əməlləri (itirilən dərəcələri) yuyub aparar. Bax bu, zikr edənlər üçün bir öyüddür.
وَاصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ
Vasbir fe innallâhe lâ yudîu ecrel muhsinîn(muhsinîne).
Və səbr et, şübhəsiz ki, Allah muhsinlərin əcrini zay etməz.
فَلَوْلَا كَانَ مِنَ الْقُرُونِ مِنْ قَبْلِكُمْ أُولُو بَقِيَّةٍ يَنْهَوْنَ عَنِ الْفَسَادِ فِي الْأَرْضِ إِلَّا قَلِيلًا مِمَّنْ أَنْجَيْنَا مِنْهُمْ ۗ وَاتَّبَعَ الَّذِينَ ظَلَمُوا مَا أُتْرِفُوا فِيهِ وَكَانُوا مُجْرِمِينَ
Fe lev lâ kâne minel kurûni min kablikum ûlû bakıyyetin yenhevne anil fesâdi fil ardı illâ kalîlen mimmen enceynâ minhum, vettebeallezîne zalemû mâ utrifû fîhi ve kânû mucrimîn(mucrimîne).
Bu halda qurtardıqlarımızdan çox azı istisna olmaqla, sizdən əvvəlki nəsillərdən baqiyə sahibləri (əsrlərcə münkəri nəhy edən və mərufla əmr edənlər) yer üzündə fəsadı nəhy etsələr olmazdı? Zalımlar onları azdıran şeylərə (mala, mülkə) tabe oldular. Və mücrim (günahkar) oldular.
وَمَا كَانَ رَبُّكَ لِيُهْلِكَ الْقُرَىٰ بِظُلْمٍ وَأَهْلُهَا مُصْلِحُونَ
Ve mâ kâne rabbuke li yuhlikel kurâ bi zulmin ve ehluhâ muslihûn(muslihûne).
Və sənin Rəbbin (heç vaxt) xalqı islahedici olan diyarları (ölkələri) zülm ilə (haqsız yerə) həlak etməmişdir.
وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ أُمَّةً وَاحِدَةً ۖ وَلَا يَزَالُونَ مُخْتَلِفِينَ
Ve lev şâe rabbuke le cealen nâse ummeten vâhideten ve lâ yezâlûne muhtelifîn(muhtelifîne).
Və əgər Rəbbin istəsəydi, insanları tək bir ümmət edərdi. Amma ixtilaflar davam edəcək.
إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ ۚ وَلِذَٰلِكَ خَلَقَهُمْ ۗ وَتَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
İllâ men rahime rabbuke, ve li zâlike halakahum, ve temmet kelimetu rabbike le emleenne cehenneme minel cinneti ven nâsi ecmaîn(ecmaîne).
Rəbbinin rəhm etdiyi (Rəhim əsmasıyla təcəlli edərək rəhmət nuru göndərdiyi) kimsələr (ixtilafa düşməyib Allaha qayıtmağı diləyənlər) istisnadır. Və onları (insanları) bunun üçün (ixtilafa düşənlərlə düşməyənləri bir-birindən ayırmaq üçün) yaratdı. Rəbbinin (ixtilafa düşənlər, yəni Allaha qayıtmağı diləməyənlər üçün): “Cəhənnəmi mütləq insanlarla və cinlərlə büsbütün dolduracağam”, -sözü yerinə yetdi.
وَكُلًّا نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنْبَاءِ الرُّسُلِ مَا نُثَبِّتُ بِهِ فُؤَادَكَ ۚ وَجَاءَكَ فِي هَٰذِهِ الْحَقُّ وَمَوْعِظَةٌ وَذِكْرَىٰ لِلْمُؤْمِنِينَ
Ve kullen nakussu aleyke min enbâir rusuli mâ nusebbitu bihî fuâdeke ve câeke fî hâzihil hakku ve mev’ızatun ve zikrâ lil muminîn(muminîne).
Və sənə anlatdıqlarımızın hamısı rəsulların xəbərlərindəndir. Onlarla sənin qəlbindəki fuad hissiyyatını (metafizik idrakını) möhkəmləndirəcəyik. Bunda (bu xəbərlərdə) sənə haqq, möminlər üçün öyüd və zikr gəldi.
وَقُلْ لِلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ اعْمَلُوا عَلَىٰ مَكَانَتِكُمْ إِنَّا عَامِلُونَ
Ve kul lillezîne lâ yu’minûna’melû alâ mekânetikum, innâ âmilûn(âmilûne).
Və mömin olmayanlara de ki: “Siz etdiyinizi edin (əməllərinizə davam edin). Şübhəsiz ki, biz (də) edənlərik”.
وَانْتَظِرُوا إِنَّا مُنْتَظِرُونَ
Ventazırû, innâ muntazırûn(muntazırûne).
Və gözləyin! Şübhəsiz ki, biz də gözləyənlərik.
وَلِلَّهِ غَيْبُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَإِلَيْهِ يُرْجَعُ الْأَمْرُ كُلُّهُ فَاعْبُدْهُ وَتَوَكَّلْ عَلَيْهِ ۚ وَمَا رَبُّكَ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ
Ve lillâhi gaybus semâvâti vel ardı ve ileyhi yurceul emru kulluhu fa’budhu ve tevekkel aleyhi, ve mâ rabbuke bi gâfilin ammâ ta’melûn(ta’melûne).
Səmaların (göylərin) və ərzin qeybi Allahındır. İşlərin hamısı Ona qaytarılar. Elə isə Ona qul olun və Ona təvəkkül edin! Sənin Rəbbin etdiklərinizdən qafil (xəbərsiz) deyil.
