تَبَارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلَىٰ عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعَالَمِينَ نَذِيرًا
Tebârakellezî nezzelel furkâne alâ abdihî li yekûne lil âlemîne nezîrâ(nezîren).
Aləmlərə xəbərdarlıq edən olması üçün quluna Furqanı (Qurani Kərimi) endirən (Allah) mübarəkdir.
الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَلَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ فَقَدَّرَهُ تَقْدِيرًا
Ellezî lehu mulkus semâvâti vel ardı ve lem yettehız veleden ve lem yekûn lehu şerîkun fîl mulki ve halaka kulle şey’in fe kadderahu takdîrâ(takdîren).
O (Allah) ki, göylərin və yerin mülkü Onundur. Və O, (Özünə) övlad götürməmişdir. Mülkdə Onun şəriki (ortağı) olmamışdır. Və hər şeyi O yaratdı sonra da onların qədərini təyin etdi.
وَاتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ آلِهَةً لَا يَخْلُقُونَ شَيْئًا وَهُمْ يُخْلَقُونَ وَلَا يَمْلِكُونَ لِأَنْفُسِهِمْ ضَرًّا وَلَا نَفْعًا وَلَا يَمْلِكُونَ مَوْتًا وَلَا حَيَاةً وَلَا نُشُورًا
Vettehazû min dûnihî âliheten lâ yahlukûne şey’en ve hum yuhlekûne ve lâ yemlikûne li enfusihim darran ve lâ nef’an ve lâ yemlikûne mevten ve lâ hayâten ve lâ nuşûrâ(nuşûren).
Və heç bir şey yarada bilməyən və özləri yaradılmış olan, özlərinə fayda və zərər verməyə qadir olmayan Ondan (Allahdan) başqa ilahlar qəbul etdilər. Və (onlar) öldürməyə, həyat verməyə və yenidən diriltməyə qadir deyillər.
وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَٰذَا إِلَّا إِفْكٌ افْتَرَاهُ وَأَعَانَهُ عَلَيْهِ قَوْمٌ آخَرُونَ ۖ فَقَدْ جَاءُوا ظُلْمًا وَزُورًا
Ve kâlellezîne keferû in hâzâ illâ ifkunifterâhu ve eânehu aleyhi kavmun âharûn(âharûne), fe kad câû zulmen ve zûrâ(zûran).
Və kafirlər dedilər: “Bu (Quran), sadəcə onun uydurduğu bir yalandır. Ona bu barədə digər qövmlər də yardım etdi”. Beləcə onlar batillə və zülmlə gəldilər.
وَقَالُوا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ اكْتَتَبَهَا فَهِيَ تُمْلَىٰ عَلَيْهِ بُكْرَةً وَأَصِيلًا
Ve kâlû esâtîrul evvelînektetebehâ fe hiye tumlâ aleyhi bukraten ve asîlâ(asîlen).
Və dedilər: “O (Quran), onun (əvvəlcədən) yazdırdığı və səhər-axşam ona oxunan əvvəlkilərin əfsanələridir”.
قُلْ أَنْزَلَهُ الَّذِي يَعْلَمُ السِّرَّ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ إِنَّهُ كَانَ غَفُورًا رَحِيمًا
Kul enzelehullezî ya’lemus sırre fîs semâvâti vel ard(ardı), innehu kâne gafûran rahîmâ(rahîmen).
De ki: “Onu göylərin və yerin sirrini bilən endirdi. Şübhəsiz ki, O, Qafurdur (məğfirət edəndir), Rəhimdir (Rəhim əsmasıyla təcəlli edəndir)”.
وَقَالُوا مَالِ هَٰذَا الرَّسُولِ يَأْكُلُ الطَّعَامَ وَيَمْشِي فِي الْأَسْوَاقِ ۙ لَوْلَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مَلَكٌ فَيَكُونَ مَعَهُ نَذِيرًا
Ve kâlû mâli hâzâr resûli ye’kulit taâme ve yemşî fîl esvâk(esvâkı), lev lâ unzile ileyhi melekun fe yekûne meahu nezîrâ(nezîren).
Və dedilər ki: “Bu necə rəsuldur ki, yemək yeyir və bazarları gəzib-dolaşır. Məgər olmazdı ki, ona bir mələk endirilsin, beləcə (o da) onunla birlikdə xəbərdarlıq edən olsun
أَوْ يُلْقَىٰ إِلَيْهِ كَنْزٌ أَوْ تَكُونُ لَهُ جَنَّةٌ يَأْكُلُ مِنْهَا ۚ وَقَالَ الظَّالِمُونَ إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلَّا رَجُلًا مَسْحُورًا
Ev yulkâ ileyhi kenzun ev tekûnu lehu cennetun ye’kulu minhâ, ve kâlez zâlimûne in tettebiûne illâ raculen meshûrâ(meshûran).
və ya ona (göydən) bir xəzinə atılsın (verilsin) və ya ondan (məhsullarından) yeyəcəyi bir baxçası olsun?” Və zalımlar dedilər: “Siz sadəcə ovsunlanmış bir adama tabe olursunuz”.
انْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوا لَكَ الْأَمْثَالَ فَضَلُّوا فَلَا يَسْتَطِيعُونَ سَبِيلًا
Unzur keyfe darabû lekel emsâle fe dallû fe lâ yestetîûne sebîlâ(sebîlen).
Bax! Sənin barəndə necə misallar çəkdilər (sənə nə pis şeyləri yaraşdırdılar). Beləcə dəlalətdə qaldılar. Artıq səbilə (Allahın yoluna qayıtmağa) gücləri yetməz.
تَبَارَكَ الَّذِي إِنْ شَاءَ جَعَلَ لَكَ خَيْرًا مِنْ ذَٰلِكَ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَيَجْعَلْ لَكَ قُصُورًا
Tebârakellezî in şâe ceale leke hayran min zâlike cennâtin tecrî min tahtihâl enhâru ve yec’al leke kusûrâ(kusûran).
(Allah elə) mübarəkdir ki, əgər O istəsə, sənə bunlardan daha xeyirli (daha gözəl) olan, altından çaylar axan baxçalar verər və sənin üçün köşklər düzəldər.
بَلْ كَذَّبُوا بِالسَّاعَةِ ۖ وَأَعْتَدْنَا لِمَنْ كَذَّبَ بِالسَّاعَةِ سَعِيرًا
Bel kezzebû bis sâati ve a’tednâ li men kezzebe bis sâati saîrâ(saîren).
Xeyr! Onlar o saatı (qiyaməti) yalanladılar. Və Biz o saatı təkzib edənlər (yalanlayanlar) üçün alovlu atəş (cəhənnəmi) hazırladıq.
إِذَا رَأَتْهُمْ مِنْ مَكَانٍ بَعِيدٍ سَمِعُوا لَهَا تَغَيُّظًا وَزَفِيرًا
İzâ raethum min mekânin baîdin semiû lehâ tegayyuzan ve zefîrâ(zefîran).
(Cəhənnəm) uzaqdan onları gördüyü zaman onun qəzəbini və uğultusunu eşitdilər.
وَإِذَا أُلْقُوا مِنْهَا مَكَانًا ضَيِّقًا مُقَرَّنِينَ دَعَوْا هُنَالِكَ ثُبُورًا
Ve izâ ulkû minhâ mekânen dayyıkan mukarranîne deav hunâlike subûrâ(subûran).
Və bir-birilərinə bağlı şəkildə oradan dar bir yerə atıldıqları zaman orada həlak (yok) olmağı istədilər.
لَا تَدْعُوا الْيَوْمَ ثُبُورًا وَاحِدًا وَادْعُوا ثُبُورًا كَثِيرًا
Lâ ted’ûl yevme subûran vâhıden ved’û subûran kesîrâ(kesîren).
Bu gün həlak (yox) olmağı bir dəfə deyil, dəfələrlə istəyin.
قُلْ أَذَٰلِكَ خَيْرٌ أَمْ جَنَّةُ الْخُلْدِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ ۚ كَانَتْ لَهُمْ جَزَاءً وَمَصِيرًا
Kul e zâlike hayrun em cennetul huldilletî vuidel muttakûn(muttakûne), kânet lehum cezâen ve masîrâ(masîren).
De ki: “Bumu daha xeyirlidir, yoxsa müttəqilərə (təqva sahiblərinə) vəd edilən, onlar üçün bir cəza (mükafat) və dönüş yeri olan Xuld cənnətimi (əbədi cənnətmi)?”
لَهُمْ فِيهَا مَا يَشَاءُونَ خَالِدِينَ ۚ كَانَ عَلَىٰ رَبِّكَ وَعْدًا مَسْئُولًا
Lehum fîhâ mâ yeşâûne hâlidîn(hâlidîne), kâne alâ rabbike va’den mes’ûlâ(mes’ûlen).
Orada onlar üçün əbədi olaraq dilədikləri hər şey var. (Bu), Rəbbinin boynuna götürdüyü və Ondan istənilən bir vəddir.
وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ وَمَا يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَقُولُ أَأَنْتُمْ أَضْلَلْتُمْ عِبَادِي هَٰؤُلَاءِ أَمْ هُمْ ضَلُّوا السَّبِيلَ
Ve yevme yahşuruhum ve mâ ya’budûne min dûnillâhi fe yekûlu e entum adleltum ibâdî hâulâi em hum dallûs sebîl(sebîle).
Və o gün onları və Allahdan başqa tapındıqları (ibadət etdikləri) şeyləri həşr edəcək (toplayacaq) sonra da onlara belə deyəcək: “Bu qullarımı sizmi dəlalətə saldınız, yoxsa onlarmı dəlalət yolunda qaldılar?”
قَالُوا سُبْحَانَكَ مَا كَانَ يَنْبَغِي لَنَا أَنْ نَتَّخِذَ مِنْ دُونِكَ مِنْ أَوْلِيَاءَ وَلَٰكِنْ مَتَّعْتَهُمْ وَآبَاءَهُمْ حَتَّىٰ نَسُوا الذِّكْرَ وَكَانُوا قَوْمًا بُورًا
Kâlû subhâneke mâ kâne yenbegî lenâ en nettehıze min dûnike min evliyâe ve lâkin metta’tehum ve âbâehum hattâ nesûz zikre, ve kânû kavmen bûra(bûren).
(Bütlər) dedilər ki: “Sən Sübhansan (paksan). Səndən başqa dostlar tutmaq bizə yaraşmaz. Fəqət Sən onları və onların atalarını o qədər faydalandırdın ki, hətta zikri unutdular və həlak olmağa layiq bir qövm oldular”.
فَقَدْ كَذَّبُوكُمْ بِمَا تَقُولُونَ فَمَا تَسْتَطِيعُونَ صَرْفًا وَلَا نَصْرًا ۚ وَمَنْ يَظْلِمْ مِنْكُمْ نُذِقْهُ عَذَابًا كَبِيرًا
Fe kad kezzebûkum bimâ tekûlûne fe mâ testetîûne sarfan ve lâ nasrâ(nasran), ve men yazlım minkum nuzıkhu azâben kebîrâ(kebîren).
Bax beləcə (Allahdan başqa ibadət etdikləriniz) dediklərinizdən dolayı sizi yalanladılar. Artıq (nə əzabı özünüzdən) uzaqlaşdırmağa, nə də yardım almağa qadir ola bilməzsiniz. Və sizdən kim zülm edərsə, ona böyük bir əzab daddırarıq.
وَمَا أَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنَ الْمُرْسَلِينَ إِلَّا إِنَّهُمْ لَيَأْكُلُونَ الطَّعَامَ وَيَمْشُونَ فِي الْأَسْوَاقِ ۗ وَجَعَلْنَا بَعْضَكُمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً أَتَصْبِرُونَ ۗ وَكَانَ رَبُّكَ بَصِيرًا
Ve mâ erselnâ kableke minel murselîne illâ innehum le ye’kulûnet taâme ve yemşûne fîl esvâkı ve cealnâ ba’dakum li ba’dın fitneten, e tasbirûn(tasbirûne), ve kâne rabbuke basîrâ(basîren).
Və səndən əvvəl (də), həqiqətən, yemək yeyən və bazarları gəzib-dolaşan rəsullardan başqa (bir) rəsul göndərmədik. Və səbr edəcəksinizmi deyə sizin bir qisminizi digərinizə fitnə (imtahan vasitəsi) etdik. Və Rəbbin ən yaxşı görəndir.
وَقَالَ الَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا لَوْلَا أُنْزِلَ عَلَيْنَا الْمَلَائِكَةُ أَوْ نَرَىٰ رَبَّنَا ۗ لَقَدِ اسْتَكْبَرُوا فِي أَنْفُسِهِمْ وَعَتَوْا عُتُوًّا كَبِيرًا
Ve kâlellezîne lâ yercûne likâenâ lev lâ unzile aleynâl melâiketu ev nerâ rabbenâ, lekad istekberû fî enfusihim ve atev utuvven kebîrâ(kebîren).
Və Bizə qovuşmağı diləməyənlər: “Bizə də mələklər endirilməli və ya Rəbbimizi görməli deyildikmi?” -dedilər. And olsun ki, onlar öz nəfslərində kibrləndilər və çox azğınlaşaraq həddi aşdılar.
يَوْمَ يَرَوْنَ الْمَلَائِكَةَ لَا بُشْرَىٰ يَوْمَئِذٍ لِلْمُجْرِمِينَ وَيَقُولُونَ حِجْرًا مَحْجُورًا
Yevme yeravnel melâikete lâ buşrâ yevme izin lil mucrimîne ve yekûlûne hicran mahcûrâ(mahcûren).
O gün mələkləri görəcəklər. İzin günü mücrimlər (təqsirkarlar) üçün heç bir müjdə yoxdur. Və (mələklər onlara) deyəcəklər: “(Sizə müjdə) yasaqlanaraq haram edilmişdir”.
وَقَدِمْنَا إِلَىٰ مَا عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْنَاهُ هَبَاءً مَنْثُورًا
Ve kadimnâ ilâ mâ amilû min amelin fe cealnâhu hebâen mensûrâ(mensûran).
Və onların işlədiyi əməllərin önünə keçdik (əməllərini boşa çıxardıq). Beləcə onu (onların əməllərini) havaya sovrulmuş toz zərrəsi halına saldıq (dəyərsiz etdik).
أَصْحَابُ الْجَنَّةِ يَوْمَئِذٍ خَيْرٌ مُسْتَقَرًّا وَأَحْسَنُ مَقِيلًا
Ashâbul cenneti yevme izin hayrun mustekarran ve ahsenu makîlâ(makîlen).
İzin günü cənnət əhlinin qalacağı yer ən xeyirli və ən gözəl istirahət yeridir.
وَيَوْمَ تَشَقَّقُ السَّمَاءُ بِالْغَمَامِ وَنُزِّلَ الْمَلَائِكَةُ تَنْزِيلًا
Ve yevme teşakkakus semâu bil gamâmi ve nuzzilel melâiketu tenzîlâ(tenzîlen).
Və səmanın buludlarla yarıldığı gün mələklər sıra ilə endirildi.
الْمُلْكُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ لِلرَّحْمَٰنِ ۚ وَكَانَ يَوْمًا عَلَى الْكَافِرِينَ عَسِيرًا
El mulku yevme izinil hakku lir rahmân(rahmâni), ve kâne yevmen alâl kâfirîne asîrâ(asîran).
İzin günü mülk, həqiqətən, Rəhmana məxsusdur. Və o gün kafirlər üçün çətin bir gündür.
وَيَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلَىٰ يَدَيْهِ يَقُولُ يَا لَيْتَنِي اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِيلًا
Ve yevme yeadduz zâlimu alâ yedeyhi yekûlu yâ leytenîttehaztu mear resûli sebîlâ(sebîlen).
Və o gün zalım əllərini dişləyər, deyər: “Kaş ki, rəsulla birlikdə (Allaha gedən) bir yol tutaydım!
يَا وَيْلَتَىٰ لَيْتَنِي لَمْ أَتَّخِذْ فُلَانًا خَلِيلًا
Yâ veyletâ leytenî lem ettehız fulânen halîlâ(halîlen).
Əfsuslar olsun! Kaş ki, mən filankəsi dost tutmazdım!
لَقَدْ أَضَلَّنِي عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ إِذْ جَاءَنِي ۗ وَكَانَ الشَّيْطَانُ لِلْإِنْسَانِ خَذُولًا
Lekad edallenî aniz zikri ba’de iz câenî, ve kâneş şeytânu lil insâni hazûlâ(hazûlen).
And olsun ki, mənə zikr (Qurandakı elm) gəldikdən sonra məni zikrdən uzaqlaşdırdı və şeytan insana yardımı əngəlləyəndir".
وَقَالَ الرَّسُولُ يَا رَبِّ إِنَّ قَوْمِي اتَّخَذُوا هَٰذَا الْقُرْآنَ مَهْجُورًا
Ve kâler resûlu yâ rabbi inne kavmîttehazû hâzâl kur’âne mehcûrâ(mehcûran).
Və rəsul dedi: “Ey Rəbbim! Şübhəsiz ki, mənim qövmüm bu Qurandan ayrıldı (Quranı tərk etdi)”.
وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا مِنَ الْمُجْرِمِينَ ۗ وَكَفَىٰ بِرَبِّكَ هَادِيًا وَنَصِيرًا
Ve kezâlike cealnâ li kulli nebiyyin aduvven minel mucrimîn(mucrimîne), ve kefâ bi rabbike hâdiyen ve nasîrâ(nasîran).
Və bax beləcə nəbilərin hamısına mücrimlərdən (günahkarlardan) düşmən(lər) təyin etdik. Və sənin Rəbbin hidayət edən olaraq və köməkçi olaraq kafidir.
وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ الْقُرْآنُ جُمْلَةً وَاحِدَةً ۚ كَذَٰلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤَادَكَ ۖ وَرَتَّلْنَاهُ تَرْتِيلًا
Ve kâlellezîne keferû lev lâ nuzzile aleyhil kur’ânu, cumleten vâhideten, kezâlike li nusebbite bihî fuâdeke ve rattelnâhu tertîlâ(tertîlen).
Və kafirlər dedilər: “Ona Quran bir dəfəyə bütöv şəkildə endirilməli deyildimi?” Bax bu, Onu (Quranı) sənin idrakına möhkəm bir şəkildə yerləşdirməyimiz üçündür. Və onu hissə-hissə tərtib edərək bəyan etdik (oxuduq).
وَلَا يَأْتُونَكَ بِمَثَلٍ إِلَّا جِئْنَاكَ بِالْحَقِّ وَأَحْسَنَ تَفْسِيرًا
Ve lâ ye’tûneke bi meselin illâ ci’nâke bil hakkı ve ahsene tefsîrâ(tefsîren).
Və sənə haqq ilə və ən gözəl (əhsən) təfsir ilə gətirdiyimiz (məsələlərdən) başqa bir məsələ gətirmədilər.
الَّذِينَ يُحْشَرُونَ عَلَىٰ وُجُوهِهِمْ إِلَىٰ جَهَنَّمَ أُولَٰئِكَ شَرٌّ مَكَانًا وَأَضَلُّ سَبِيلًا
Ellezîne yuhşerûne alâ vucûhihim ilâ cehenneme ulâike şerrun mekânen ve edallu sebîlâ(sebîlen).
Cəhənnəmə üzləri üstə həşr edilənlər (toplananlar) - bax onlar məkanları pis olanlar və səbildən ən çox azanlardır (dəlalətdə qalanlardır).
وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ وَجَعَلْنَا مَعَهُ أَخَاهُ هَارُونَ وَزِيرًا
Ve lekad âteynâ mûsâl kitâbe ve cealnâ meahû ehâhu hârûne vezîrâ(vezîren).
Və and olsun ki, Musa (Ə.S)-ə Kitabı (Tövratı) verdik. Və onunla birlikdə qardaşı Harunu (ona) vəzir (köməkçi) etdik.
فَقُلْنَا اذْهَبَا إِلَى الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا فَدَمَّرْنَاهُمْ تَدْمِيرًا
Fe kulnâzhebâ ilâl kavmillezîne kezzebû bi âyâtinâ, fe demmernâhum tedmîrâ(tedmîren).
Bundan sonra (onlara) dedik: “Ayələrimizi yalanlayan qövmə gedin!” Sonra da onları həlak edərək yox etdik.
وَقَوْمَ نُوحٍ لَمَّا كَذَّبُوا الرُّسُلَ أَغْرَقْنَاهُمْ وَجَعَلْنَاهُمْ لِلنَّاسِ آيَةً ۖ وَأَعْتَدْنَا لِلظَّالِمِينَ عَذَابًا أَلِيمًا
Ve kavme nûhın lemmâ kezzebûr rusule agraknâhum ve cealnâhum lin nâsi âyeten, ve a’tednâ liz zâlimîne azâben elîmâ(elîmen).
Və Nuh (Ə.S)-in qövmü rəsulları təkzib etdiyi (yalanladığı) zaman onları (suda) boğduq. Və onları insanlar üçün bir ayə (ibrət) etdik. Və zalımlar üçün acı əzab hazırladıq.
وَعَادًا وَثَمُودَ وَأَصْحَابَ الرَّسِّ وَقُرُونًا بَيْنَ ذَٰلِكَ كَثِيرًا
Ve âden ve semûdâ ve ashâber ressi ve kurûnen beyne zâlike kesîrâ(kesîren).
Və Ad və Səmud qövmünü və Rəss əhlini (Hz. Şüeybin qövmünü) və bunların arasındakı (müddətdə yaşayan) bir çox nəsilləri (həlak etdik).
وَكُلًّا ضَرَبْنَا لَهُ الْأَمْثَالَ ۖ وَكُلًّا تَبَّرْنَا تَتْبِيرًا
Ve kullen darabnâ lehul emsâle ve kullen tebbernâ tetbîrâ(tetbîren).
Və onların hamısına misallar çəkdik və hamısını məhv edərək yox etdik.
وَلَقَدْ أَتَوْا عَلَى الْقَرْيَةِ الَّتِي أُمْطِرَتْ مَطَرَ السَّوْءِ ۚ أَفَلَمْ يَكُونُوا يَرَوْنَهَا ۚ بَلْ كَانُوا لَا يَرْجُونَ نُشُورًا
Ve lekad etev alâl karyetilletî umtırat mataras sev’ı, e fe lem yekûnû yeravnehâ, bel kânû lâ yercûne nuşûrâ(nuşûren).
Və and olsun ki, onlar fəlakət yağışı yağdırılmış qəsəbəyə gəldilər. Məgər onu görmədilərmi? Xeyr! Onlar yenidən dirildəcəklərinə ümid etmirdilər.
وَإِذَا رَأَوْكَ إِنْ يَتَّخِذُونَكَ إِلَّا هُزُوًا أَهَٰذَا الَّذِي بَعَثَ اللَّهُ رَسُولًا
Ve izâ raevke in yettehızûneke illâ huzuvâ(huzuven), e hâzâllezî beasallâhu resûlâ(resûlen).
Və səni gördükləri zaman sadəcə məsxərəyə qoyar və (deyərlər): “Allahın rəsul olaraq göndərdiyi budurmu?
إِنْ كَادَ لَيُضِلُّنَا عَنْ آلِهَتِنَا لَوْلَا أَنْ صَبَرْنَا عَلَيْهَا ۚ وَسَوْفَ يَعْلَمُونَ حِينَ يَرَوْنَ الْعَذَابَ مَنْ أَضَلُّ سَبِيلًا
İn kâde le yudıllunâ an âlihetinâ lev lâ en sabernâ aleyhâ, ve sevfe ya’lemûne hîne yeravnel azâbe men edallu sebîlâ(sebîlen).
Əgər səbr etməsəydik, bizi az qala, həqiqətən, (öz) ilahlarımızdan sapdıracaqdı (uzaqlaşdıracaqdı)”. Əzabı gördükləri zaman kimin yoldan daha çox sapdığını (azdığını) öyrənəcəklər.
أَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَٰهَهُ هَوَاهُ أَفَأَنْتَ تَكُونُ عَلَيْهِ وَكِيلًا
E raeyte menittehaze ilâhehu hevâhu, e fe ente tekûnu aleyhi vekîlâ(vekîlen).
Nəfsinin istəklərini özünə ilah qəbul edəni gördünmü? Yoxsa ona vəkil sənmi olacaqsan?
أَمْ تَحْسَبُ أَنَّ أَكْثَرَهُمْ يَسْمَعُونَ أَوْ يَعْقِلُونَ ۚ إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعَامِ ۖ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلًا
Em tahsebu enne ekserahum yesmeûne ev ya’kılûn(ya’kılûne), in hum illâ kel en’âmi bel hum edallu sebîlâ(sebîlen).
Yoxsa onların çoxunun eşitdiyini və ya (beləcə) ağıl etdiyinimi sanırsan? Onlar sadəcə heyvanlar kimidir. Xeyr, onlar səbildən (yoldan) daha çox sapanlardır (azanlardır).
أَلَمْ تَرَ إِلَىٰ رَبِّكَ كَيْفَ مَدَّ الظِّلَّ وَلَوْ شَاءَ لَجَعَلَهُ سَاكِنًا ثُمَّ جَعَلْنَا الشَّمْسَ عَلَيْهِ دَلِيلًا
E lem tera ilâ rabbike keyfe meddez zıll(zılle), ve lev şâe le cealehu sâkinâ(sâkinen), summe cealnâş şemse aleyhi delîlâ(delîlen).
Görmədinmi Rəbbin kölgəni necə uzatdı? Əgər diləsəydi, əlbəttə, onu hərəkətsiz (sabit) edərdi. Sonra da Günəşi ona (kölgəyə) dəlil (yol göstərən) etdi.
ثُمَّ قَبَضْنَاهُ إِلَيْنَا قَبْضًا يَسِيرًا
Summe kabadnâhu ileynâ kabdan yesîrâ(yesîren).
Sonra onu yavaş-yavaş qısaldaraq Özümüzə tərəf çəkdik.
وَهُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ لِبَاسًا وَالنَّوْمَ سُبَاتًا وَجَعَلَ النَّهَارَ نُشُورًا
Ve huvellezî ceale lekumul leyle libâsen ven nevme subâten ve cealen nehâre nuşûrâ(nuşûren).
Və gecəni sizə libas (örtük) və yuxunu istirahət vaxtı edən Odur. Və gündüzü (də) məşğuliyyət vaxtı etdi.
وَهُوَ الَّذِي أَرْسَلَ الرِّيَاحَ بُشْرًا بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ ۚ وَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً طَهُورًا
Ve huvellezî erseler riyâha buşran beyne yedey rahmetihî, ve enzelnâ mines semâi mâen tahûrâ(tahûran).
Və küləyi müjdələyici olaraq rəhmətinin (yağış dolu buludların) önündə göndərən Odur. Və Biz səmadan tərtəmiz su endirdik ki,
لِنُحْيِيَ بِهِ بَلْدَةً مَيْتًا وَنُسْقِيَهُ مِمَّا خَلَقْنَا أَنْعَامًا وَأَنَاسِيَّ كَثِيرًا
Li nuhyiye bihî beldeten meyten ve nuskıyehu mimmâ halaknâ en’âmen ve enâsiyye kesîrâ(kesîren).
onunla ölü diyarı canlandıraq və yaratdığımız heyvanlardan və insanlardan çoxuna ondan içirdək.
وَلَقَدْ صَرَّفْنَاهُ بَيْنَهُمْ لِيَذَّكَّرُوا فَأَبَىٰ أَكْثَرُ النَّاسِ إِلَّا كُفُورًا
Ve lekad sarrafnâhu beynehum li yezzekkerû fe ebâ ekserun nâsi illâ kufûrâ(kufûran).
Və and olsun ki, təzəkkür etsinlər (düşünsünlər) deyə (suyu, rəhmət, fəzl və salavatı) onların aralarında bölüşdürdük (açıqladıq). Fəqət insanların çoxu sadəcə inkar edərək dirəndi.
وَلَوْ شِئْنَا لَبَعَثْنَا فِي كُلِّ قَرْيَةٍ نَذِيرًا
Ve lev şi’nâ le beasnâ fî kulli karyetin nezîrâ(nezîren).
Əgər diləsəydik, əlbəttə, bütün şəhərlərə nəzir (xəbərdarlıq edəni) göndərərdik.
فَلَا تُطِعِ الْكَافِرِينَ وَجَاهِدْهُمْ بِهِ جِهَادًا كَبِيرًا
Fe lâ tutııl kâfirîne ve câhidhum bihî cihâden kebîrâ.
Artıq kafirlərə itaət etmə və onunla (bu Quran ilə) onlara qarşı böyük bir cihadla savaş!
وَهُوَ الَّذِي مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ هَٰذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ وَهَٰذَا مِلْحٌ أُجَاجٌ وَجَعَلَ بَيْنَهُمَا بَرْزَخًا وَحِجْرًا مَحْجُورًا
Ve huvellezî meracel bahreyni hâzâ azbun furâtun ve hâzâ milhun ucâc(ucâcun), ve ceale beynehumâ, berzehan ve hıcran mahcûrâ(mahcûran).
Və iki dənizi sərbəst buraxan Odur. Biri ləzzətli və dadlı, digəri duzlu və acı. İkisinin arasına bərzəx (əngəl) qoydu. (Beləcə onları) əngəlləyərək (bir-birinə qarışmalarına) mane oldu.
وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْمَاءِ بَشَرًا فَجَعَلَهُ نَسَبًا وَصِهْرًا ۗ وَكَانَ رَبُّكَ قَدِيرًا
Ve huvellezî halaka minel mâi beşeren fe cealehû neseben ve sıhrâ(sıhran), ve kâne rabbuke kadîrâ(kadîren).
Və sudan bəşəri (insanı) yaradan Odur. Sonra ona nəsəb (nəsil, soy) və sonradan qohumluq (evlilik nəticəsində yaranan qohumluq) bəxş etdi. Və sənin Rəbbin Qadirdir (hər şeyə gücü çatandır).
وَيَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَنْفَعُهُمْ وَلَا يَضُرُّهُمْ ۗ وَكَانَ الْكَافِرُ عَلَىٰ رَبِّهِ ظَهِيرًا
Ve ya’budûne min dûnillâhi mâ lâ yenfeuhum ve lâ yadurruhum, ve kânel kâfiru alâ rabbihî zahîrâ(zahîran).
Və onlara (heç bir) fayda və zərər verməyən Allahdan başqa şeylərə tapınırlar (ibadət edirlər). Və kafir Rəbbinə qarşı (şeytanı) dəstəklədi.
وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا مُبَشِّرًا وَنَذِيرًا
Ve mâ erselnâke illâ mubeşşiran ve nezîrâ(nezîren).
Və Biz səni sadəcə müjdələyici və xəbərdarlıq edən olaraq göndərdik.
قُلْ مَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِلَّا مَنْ شَاءَ أَنْ يَتَّخِذَ إِلَىٰ رَبِّهِ سَبِيلًا
Kul mâ es’elukum aleyhi min ecrin illâ men şâe en yettehıze ilâ rabbihî sebîlâ(sebîlen).
De ki: “Mən sizdən bunun üçün (təbliğ müqabilində) sizi Rəbbinizə götürəcək bir yol tutmağı diləmənizdən başqa bir əcr (əvəz) istəmirəm”.
وَتَوَكَّلْ عَلَى الْحَيِّ الَّذِي لَا يَمُوتُ وَسَبِّحْ بِحَمْدِهِ ۚ وَكَفَىٰ بِهِ بِذُنُوبِ عِبَادِهِ خَبِيرًا
Ve tevekkel alâl hayyillezî lâ yemûtu ve sebbih bi hamdihî, ve kefâ bihî bi zunûbi ibâdihî habîrâ(habîren).
Və əbədi diri olana (Allaha) təvəkkül et (güvən və Onu özünə vəkil təyin et) ki, O ölümsüzdür. Və Onu həmd ilə təsbih et. Və qullarının günahlarından xəbərdar olması Onun üçün kafidir.
الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَىٰ عَلَى الْعَرْشِ ۚ الرَّحْمَٰنُ فَاسْأَلْ بِهِ خَبِيرًا
Ellezî halakas semâvâti vel arda ve mâ beynehumâ fî sitteti eyyâmin summestevâ alâl arşir rahmânu fes’el bihî habîrâ(habîren).
Göyləri və ərzi (yer üzünü) və ikisi arasındakıları altı gündə yaradan Odur. Sonra Rəhman ərşə yönəldi. Elə isə onu bundan xəbərdar olandan (Cəbrail (Ə.S)-dən) soruş.
وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ اسْجُدُوا لِلرَّحْمَٰنِ قَالُوا وَمَا الرَّحْمَٰنُ أَنَسْجُدُ لِمَا تَأْمُرُنَا وَزَادَهُمْ نُفُورًا ۩
Ve izâ kîle lehumuscudû lir rahmâni kâlû ve mâr rahmânu e nescudu li mâ te’murunâ ve zâdehum nufûrâ(nufûren). (SECDE ÂYETİ)
Və onlara: “Rəhmana səcdə edin!” -deyildiyi zaman dedilər: “Rəhman nədir? Sənin bizə əmr etdiyin şeyəmi səcdə edək?” Və (bu əmr sadəcə) onların nifrətlərini artırdı.
تَبَارَكَ الَّذِي جَعَلَ فِي السَّمَاءِ بُرُوجًا وَجَعَلَ فِيهَا سِرَاجًا وَقَمَرًا مُنِيرًا
Tebârakellezî ceale fîs semâi burûcen ve ceale fîhâ sirâcen ve kameran munîrâ(munîren).
Göydə bürclər yaradan O (Allah), mübarəkdir (şanı ucadır). Və orada Ayı aydınladan bir qəndil etdi.
وَهُوَ الَّذِي جَعَلَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ خِلْفَةً لِمَنْ أَرَادَ أَنْ يَذَّكَّرَ أَوْ أَرَادَ شُكُورًا
Ve huvellezî cealel leyle ven nehâre hılfeten li men erâde en yezzekkere ev erâde şukûrâ(şukûren).
Və təzəkkür etmək və ya şükr etmək istəyənlər üçün gecə və gündüzü bir-birinin ardınca gətirən Odur.
وَعِبَادُ الرَّحْمَٰنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا
Ve ibâdur rahmânillezîne yemşûne alâl ardı hevnen ve izâ hâtabehumul câhilûne kâlû selâmâ(selâmen).
Və Rəhmanın qulları yer üzündə təvazökarlıqla yeriyər və onlara cahillər xitab etdiyi (söz atdığı) zaman: “Salam”, -deyərlər.
وَالَّذِينَ يَبِيتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّدًا وَقِيَامًا
Vellezîne yebîtûne li rabbihim succeden ve kıyâmâ(kıyâmen).
Və onlar gecəni Rəblərinə səcdə edərək və qiyamda duraraq (ayaqda duraraq) keçirərlər.
وَالَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذَابَ جَهَنَّمَ ۖ إِنَّ عَذَابَهَا كَانَ غَرَامًا
Vellezîne yekûlûne rabbenâsrif annâ azâbe cehenneme inne azâbehâ kâne garâmâ(garâmen).
Və onlar deyərlər: “Rəbbimiz, cəhənnəm əzabını bizdən uzaqlaşdır. Şübhəsiz ki, onun əzabı əbədi olaraq həlakedicidir”.
إِنَّهَا سَاءَتْ مُسْتَقَرًّا وَمُقَامًا
İnnehâ sâet mustekarran ve mukâmâ(mukâmen).
Şübhəsiz ki, o, nə pis qərargah və nə pis iqamətgahdır!
وَالَّذِينَ إِذَا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَلَمْ يَقْتُرُوا وَكَانَ بَيْنَ ذَٰلِكَ قَوَامًا
Vellezîne izâ enfekû lem yusrifû ve lem yakturû ve kâne beyne zâlike kavâmâ(kavâmen).
Və onlar infaq etdikləri (Allahın onlara bəxş etdiyi ruzidən nəfəqə olaraq verdikləri) zaman israf etməzlər və qısmazlar (xəsislik etməzlər). Və bu ikisinin arasında orta bir yol tutarlar.
وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَٰهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ ۚ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَٰلِكَ يَلْقَ أَثَامًا
Vellezîne lâ yed’ûne meallâhi ilâhen âhara ve lâ yaktulûnen nefselletî harramallâhu illâ bil hakkı ve lâ yeznûn(yeznûne), ve men yef’al zâlike yelka esâmâ(esâmen).
Və onlar Allahla yanaşı başqa bir ilaha ibadət etməzlər. Allahın (öldürülməsini) haram etdiyi şəxsi haqsız yerə öldürməzlər və zina etməzlər. Və kim bunları edərsə, cəzayla qarşılaşar.
يُضَاعَفْ لَهُ الْعَذَابُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَيَخْلُدْ فِيهِ مُهَانًا
Yudâaf lehul azâbu yevmel kıyâmeti ve yahlud fîhî muhânâ(muhânen).
Qiyamət günü onun əzabı qat-qat artar. Və orada alçaldılmış halda əbədiyyən qalar.
إِلَّا مَنْ تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلًا صَالِحًا فَأُولَٰئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ ۗ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا
İllâ men tâbe ve âmene ve amile amelen sâlihan fe ulâike yubeddilullâhu seyyiâtihim hasenât(hasenâtin), ve kânallâhu gafûran rahîmâ(rahîmen).
Ancaq kim (mürşidi önündə) tövbə edər (beləcə qəlbinə iman yazılıb, imanı artan) mömin olar və saleh əməl işləyərsə (nəfs təzkiyəsi edərsə), o təqdirdə bax onların Allah günahlarını savaba çevirər. Və Allah Qafurdur (günahları savaba çevirəndir), Rəhimdir (rəhmət nuru göndərəndir).
وَمَنْ تَابَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَإِنَّهُ يَتُوبُ إِلَى اللَّهِ مَتَابًا
Ve men tâbe ve amile sâlihan fe innehu yetûbu ilâllâhi metâbâ(metâben).
Və kim (mürşidi önündə) tövbə edər və saleh əməl (nəfs təzkiyəsi) işləyərsə, o təqdirdə, şübhəsiz ki, o, tövbəsi qəbul edilmiş olaraq Allaha qayıdar (həyatda ikən ruhu Allaha qayıdar).
وَالَّذِينَ لَا يَشْهَدُونَ الزُّورَ وَإِذَا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِرَامًا
Vellezîne lâ yeşhedûnez zûra ve izâ merrû bil lagvi merrû kirâmâ(kirâmen).
Və onlar yalançı şahidlik etməzlər. Və boş sözlə qarşılaşdıqları zaman təmkinlə keçib gedərlər.
وَالَّذِينَ إِذَا ذُكِّرُوا بِآيَاتِ رَبِّهِمْ لَمْ يَخِرُّوا عَلَيْهَا صُمًّا وَعُمْيَانًا
Vellezîne izâ zukkirû bi âyâti rabbihim lem yahırrû aleyhâ summen ve umyânen(umyânen).
Və onlara Rəblərinin ayələri xatırladıldığı zaman onlara (ayələrə) qarşı kor və kar olmazlar.
وَالَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَامًا
Vellezîne yekûlûne rabbenâ heb lenâ min ezvâcinâ ve zurriyyâtinâ kurrate a’yunin vec’alnâ lil muttakîne imâmâ(imâmen).
Və onlar deyərlər: “Rəbbimiz, zövcələrimizdən və nəslimizdən bizə gözaydınlığı ver və bizi müttəqilərə (təqva sahiblərinə) imam təyin et”.
أُولَٰئِكَ يُجْزَوْنَ الْغُرْفَةَ بِمَا صَبَرُوا وَيُلَقَّوْنَ فِيهَا تَحِيَّةً وَسَلَامًا
Ulâike yuczevnel gurfete bi mâ saberû ve yulekkavne fîhâ tahiyyeten ve selâmâ(selâmen).
Bax onlar səbr etdikləri üçün (cənnətdə) yüksək məqamlarla mükafatlandırılarlar. Və orada xeyir dualarla və salamla qarşılanarlar.
خَالِدِينَ فِيهَا ۚ حَسُنَتْ مُسْتَقَرًّا وَمُقَامًا
Hâlidîne fîhâ, hasunet mustekarran ve mukâmâ(mukâmen).
Orada əbədi qalacaqlar. (Ora) nə gözəl qərargah və nə gözəl iqamətgahdır!
قُلْ مَا يَعْبَأُ بِكُمْ رَبِّي لَوْلَا دُعَاؤُكُمْ ۖ فَقَدْ كَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ يَكُونُ لِزَامًا
Kul mâ ya’beu bikum rabbî lev lâ duâukum, fe kad kezzebtum fe sevfe yekûnu lizâmâ(lizâmen).
(Onlara) de: “(Əgər) dualarınız olmasa, Rəbbim sizə dəyər verməz. Halbuki siz yalanlamışdınız. Fəqət (əzab) qaçınılmaz olacaq”.
