الم
Elif lâm mîm.
Əlif, Ləm, Mim.
Surə 30
30/RUM
Görünüş
غُلِبَتِ الرُّومُ
Gulibetir rûm(rûmu).
Rumlulara qalib gəlindi (rumlular məğlub oldular).
فِي أَدْنَى الْأَرْضِ وَهُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ
Fî ednel ardı ve hum min ba’di galebihim se yaglibûn(yaglibûne).
Və onlar (rumlular) yenildikdən sonra (yenildikləri yerə) yaxın bir yerdə qalib gələcəklər
فِي بِضْعِ سِنِينَ ۗ لِلَّهِ الْأَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَمِنْ بَعْدُ ۚ وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ
Fî bıd’ı sinîn(sinîne), lillâhil emru min kablu ve min ba’d(ba’du), ve yevme izin yefrahul mu’minûn(mu’minûne).
bir neçə (3 ilə 9) il ərzində. Bundan əvvəl də, sonra da əmr Allahındır. O gün möminlər sevinəcəklər
بِنَصْرِ اللَّهِ ۚ يَنْصُرُ مَنْ يَشَاءُ ۖ وَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ
Bi nasrillâh(nasrillâhi), yansuru men yeşâ’(yeşâu), ve huvel azîzur rahîm(rahîmu).
Allahın yardımı ilə. O, istədiyinə yardım edər. Və O, Əzizdir (ucadır, üstündür), Rəhimdir (Rəhim əsmasıyla təcəlli edəndir).
وَعْدَ اللَّهِ ۖ لَا يُخْلِفُ اللَّهُ وَعْدَهُ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ
Va’dallâh(va’dallâhi), lâ yuhlifullâhu va’dehu ve lâkinne ekseren nâsi lâ ya’lemûn(ya’lemûne).
(Bu), Allahın vədidir. Allah vədindən dönməz. Və lakin insanların çoxu bilməz.
يَعْلَمُونَ ظَاهِرًا مِنَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَهُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غَافِلُونَ
Ya’lemûne zâhiren minel hayâtid dunyâ, ve hum anil âhıreti hum gâfilûn(gâfilûne).
Onlar dünya həyatının zahirini (görünən tərəfini) bilirlər. Və onlar axirətdən qafildirlər.
أَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوا فِي أَنْفُسِهِمْ ۗ مَا خَلَقَ اللَّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَأَجَلٍ مُسَمًّى ۗ وَإِنَّ كَثِيرًا مِنَ النَّاسِ بِلِقَاءِ رَبِّهِمْ لَكَافِرُونَ
E ve lem yetefekkerû fî enfusihim, mâ halakallâhus semâvâti vel arda ve mâ beynehumâ illâ bil hakkı ve ecelin musemmâ(musemmen) ve inne kesîran minen nâsi bi likâi rabbihim le kâfirûn(kâfirûne).
Onlar öz nəfsləri barədə təfəkkür etmirlərmi (düşünmürlərmi)? Allah göyləri və yeri və ikisinin arasındakı şeyləri ancaq haqq ilə və müəyyən bir müddət üçün yaratdı. Və şübhəsiz ki, insanların çoxu Rəblərinə qovuşmağı (həyatda ikən ruhlarını Allaha qaytarmağı) inkar edirlər.
أَوَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۚ كَانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَأَثَارُوا الْأَرْضَ وَعَمَرُوهَا أَكْثَرَ مِمَّا عَمَرُوهَا وَجَاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ ۖ فَمَا كَانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلَٰكِنْ كَانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ
E ve lem yesîrû fîl ardı fe yenzurû keyfe kâne âkıbetullezîne min kablihim, kânû eşedde minhum kuvveten, ve esârûl arda ve amerûhâ eksera mimmâ amerûhâ ve câethum rusuluhum bil beyyinât(beyyinâti), fe mâ kânallâhu li yazlimehum ve lâkin kânû enfusehum yazlimûn(yazlimûne).
Məgər onlar yer üzündə gəzib dolaşmırlarmı ki, görələr onlardan öncəkilərin aqibəti necə oldu? Qüvvət baxımında onlardan daha güclü idilər və yeri (torpağı) alt-üst etmişdilər. Onların abad etdiklərindən daha çox abad etmişdilər. Onların rəsulları onlara bəyyinələrlə (isbat vasitələri və dəlillərlə) gəlmişdi. Allah onlara zülm etmirdi və lakin onlar öz nəfslərinə zülm edirdilər.
ثُمَّ كَانَ عَاقِبَةَ الَّذِينَ أَسَاءُوا السُّوأَىٰ أَنْ كَذَّبُوا بِآيَاتِ اللَّهِ وَكَانُوا بِهَا يَسْتَهْزِئُونَ
Summe kâne âkıbetellezîne esâus sûâ en kezzebû bi âyâtillâhi ve kânû bihâ yestehziûn(yestehziûne).
Allahın ayələrini təkzib etdikləri (yalanladıqları) və onu məsxərəyə qoyduqları üçün sənə pislik edənlərin aqibətləri çox pis oldu.
اللَّهُ يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ
Allâhu yebdeul halka summe yuîduhu summe ileyhi turceûn(turceûne).
Allah ilk olaraq yaratmağa başlayar sonra onu əvvəlki vəziyyətinə qaytarar. Sonra Ona qaytarılarsınız.
وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يُبْلِسُ الْمُجْرِمُونَ
Ve yevme tekûmus sâatu yublisul mucrimûn(mucrimûne).
Və o saatın (qiyamətin) baş verdiyi (qopduğu) gün mücrimlər (günahkarlar) cənnətdən ümidlərini üzərlər.
وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ مِنْ شُرَكَائِهِمْ شُفَعَاءُ وَكَانُوا بِشُرَكَائِهِمْ كَافِرِينَ
Ve lem yekun lehum min şurekâihim şufeâû ve kânû bi şurekâihim kâfirîn(kâfirîne).
Və (şərik qoşduqları) ortaqlarından şəfaətçiləri olmaz. Və (onlar o gün) ortaqlarını inkar edənlərdir.
وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يَوْمَئِذٍ يَتَفَرَّقُونَ
Ve yevme tekûmus sâatu yevmeizin yeteferrakûn(yeteferrakûne).
Və o saatın baş verdiyi (qiyamətin qopduğu) gün - izin günü (onlar) firqələrə ayrılarlar.
فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَهُمْ فِي رَوْضَةٍ يُحْبَرُونَ
Fe emmellezîne âmenû ve amilûs sâlihâti fe hum fî ravdatin yuhberun(yuhberune).
Fəqət amənu olanlara (Allaha qayıtmağı diləyənlərə) və saleh əməl işləyənlərə (nəfs təzkiyəsi edənlərə) gəlincə, onlar baxçalarda (nemət verilib) sevindirilərlər.
وَأَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَلِقَاءِ الْآخِرَةِ فَأُولَٰئِكَ فِي الْعَذَابِ مُحْضَرُونَ
Ve emmellezîne keferû ve kezzebû bi âyâtinâ ve likâil âhıreti fe ulâike fîl azâbi muhdarûn(muhdarûne).
Və onlar ki, (kafirdirlər), ayələrimizi inkar və təkzib etdilər (yalanladılar) və axirətə qovuşmağı (həyatda ikən ruhu Allaha qaytarmağı təkzib etdilər) - bax onlar əzab içində hazır duracaqlar.
فَسُبْحَانَ اللَّهِ حِينَ تُمْسُونَ وَحِينَ تُصْبِحُونَ
Fe subhânallâhi hîne tumsûne ve hîne tusbıhûn(tusbıhûne).
Elə isə axşam və səhər Allahı təsbih edin!
وَلَهُ الْحَمْدُ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَعَشِيًّا وَحِينَ تُظْهِرُونَ
Ve lehul hamdu fîs semâvâti vel ardı ve aşiyyen ve hîne tuzhırûn(tuzhırûne).
Və göylərdə və yerdə həmd Ona məxsusdur. Gündüzün sonunda (ikindidə) və günortaya yetişəndə (Ona həmd edin)!
يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَيُحْيِي الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ وَكَذَٰلِكَ تُخْرَجُونَ
Yuhricul hayye minel meyyiti ve yuhricul meyyite minel hayyi ve yuhyil arda ba’de mevtihâ, ve kezâlike tuhrecûn(tuhrecûne).
O, ölüdən dirini çıxarar və diridən ölünü çıxarar. Və ərzi (torpağı) ölümündən sonra dirildər. Və bax (elə) bunun kimi (torpaqdan) çıxarılacaqsınız.
وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَكُمْ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ إِذَا أَنْتُمْ بَشَرٌ تَنْتَشِرُونَ
Ve min âyâtihî en halakakum min turâbin summe izâ entum beşerun tenteşirûn(tenteşirûne).
Və sizi torpaqdan yaratması Onun ayələrindəndir (möcüzələrindəndir). Sonra bəşər (insan) halına düşüncə (çoxalaraq yer üzündə) yayılırsınız.
وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ
Ve min âyâtihî en halaka lekum min enfusikum ezvâcen li teskunû ileyhâ ve ceale beynekum meveddeten ve rahmeh(rahmeten), inne fî zâlike le âyâtin li kavmin yetefekkerûn(yetefekkerûne).
Və Onun ayələrindəndir ki, onlarda rahatlıq tapasınız deyə öz nəfslərinizdən sizin üçün zövcələr yaratdı. Və sizin aranızda sevgi və rəhmət (mərhəmət) yaratdı. Şübhəsiz ki, bunda təfəkkür edən (düşünən) bir qövm üçün mütləq ayələr (dəlillər) var.
وَمِنْ آيَاتِهِ خَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافُ أَلْسِنَتِكُمْ وَأَلْوَانِكُمْ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِلْعَالِمِينَ
Ve min âyâtihî halkus semâvâti vel ardı vahtilâfu elsinetikum ve elvânikum, inne fî zâlike le âyâtin lil âlimîn(âlimîne).
Və göyləri və yeri yaratması və dillərinizin və rənglərinizin (bir-birindən) fərqli olması da Onun ayələrindəndir. Şübhəsiz ki, bunda alimlər üçün mütləq ayələr (dəlillər) var.
وَمِنْ آيَاتِهِ مَنَامُكُمْ بِاللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَابْتِغَاؤُكُمْ مِنْ فَضْلِهِ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَسْمَعُونَ
Ve min âyâtihî menâmukum bil leyli ven nehâri vebtigâukum min fadlih(fadlihi), inne fî zâlike le âyâtin li kavmin yesmeûn(yesmeûne).
Və gecə yatmağınız və gündüz Onun fəzlindən istəməyiniz də Onun ayələrindəndir. Şübhəsiz ki, bunda eşidən bir qövm üçün mütləq ayələr (dəlillər) var.
وَمِنْ آيَاتِهِ يُرِيكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَطَمَعًا وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَيُحْيِي بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ
Ve min âyâtihî yurîkumul berka havfen ve tamaan, ve yunezzilu mines semâi mâen fe yuhyî bihil arda ba’de mevtihâ, inne fî zâlike le âyâtin li kavmin ya’kılûn(ya’kılûne).
Və qorxu və ümid olaraq sizə ildırımı göstərməsi də Onun ayələrindəndir. Və göydən su endirər, beləcə onunla ölümündən sonra ərzi (torpağı) dirildər. Şübhəsiz ki, bunda ağıl edən bir qövm üçün mütləq ayələr (dəlillər) var.
وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ تَقُومَ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ بِأَمْرِهِ ۚ ثُمَّ إِذَا دَعَاكُمْ دَعْوَةً مِنَ الْأَرْضِ إِذَا أَنْتُمْ تَخْرُجُونَ
Ve min âyâtihî en tekûmes semâu vel ardu bi emrih(emrihî), summe izâ deâkum da’veten minel ardı izâ entum tahrucûn(tahrucûne).
Və göyün və yerin Onun əmri ilə durması (müvazinətini qoruyub saxlaması) da Onun ayələrindəndir. Sonra sizi tək bir dəvətlə çağırdığı zaman yerdən (qəbirdən) çıxacaqsınız.
وَلَهُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ كُلٌّ لَهُ قَانِتُونَ
Ve lehu men fîs semâvâti vel ard(ardı), kullun lehu kânitûn(kânitûne).
Və göylərdə və yerdə olan hər kəs Onundur. Hamısı Ona qanitindir (hüzurunda ehtiramla dururlar).
وَهُوَ الَّذِي يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ وَهُوَ أَهْوَنُ عَلَيْهِ ۚ وَلَهُ الْمَثَلُ الْأَعْلَىٰ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
Ve huvellezî yebdeul halka summe yuîduhu, ve huve ehvenu aleyh(aleyhi), ve lehul meselul a’lâ fîs semâvâti vel ard(ardı), ve huvel azîzul hakîm(hakîmu).
Və ilk dəfə yaratma işini başladan və sonra onu geri qaytaran (əvvəlki halına qaytaran) Odur. Bu, Onun üçün çox asandır. Göylərdə və yerdə ucalıq sifəti Onundur (Ona aiddir). Və O, Əzizdir (çox ucadır), Hakimdir (hikmət və hökm sahibidir).
ضَرَبَ لَكُمْ مَثَلًا مِنْ أَنْفُسِكُمْ ۖ هَلْ لَكُمْ مِنْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ مِنْ شُرَكَاءَ فِي مَا رَزَقْنَاكُمْ فَأَنْتُمْ فِيهِ سَوَاءٌ تَخَافُونَهُمْ كَخِيفَتِكُمْ أَنْفُسَكُمْ ۚ كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ
Darabe lekum meselen min enfusikum, hel lekum min mâ meleket eymânukum min şurekâe fî mâ rezaknâkum fe entum fîhi sevâun tehâfûnehum ke hîfetikum enfusekum, kezâlike nufassılul âyâti li kavmin ya’kılûn(ya’kılûne).
(Allah) sizə öz nəfslərinizdən misal verdi. Sizə ruzi olaraq verdiyimiz şeylərdə sağ əlinizin (altında) sahib olduğunuz (əsirlərinizdən) ortaqlarınız varmı ki, (o bütlər də Allaha ortaq olsun), beləcə onlarla bərabər olasınız, onları bir-birinizi saydığınız kimi sayasınız. Ağıl edən bir qövm üçün ayələri bax belə açıqlayırıq.
بَلِ اتَّبَعَ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَهْوَاءَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ ۖ فَمَنْ يَهْدِي مَنْ أَضَلَّ اللَّهُ ۖ وَمَا لَهُمْ مِنْ نَاصِرِينَ
Belittebeallezîne zalemû ehvâehum bi gayri ilm(ilmin), fe men yehdî men edallallâh(edallallâhu), ve mâ lehum min nâsırîn(nâsırîne).
Xeyr, zalımlar heç bir elmləri olmadan nəfslərinin istəklərinə tabe oldular (uydular). Bundan sonra Allahın dəlalətdə qoyduğunu kim hidayət edə bilər? Və onların yardımçıları yoxdur.
فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا ۚ فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا ۚ لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ
Fe ekim vecheke lid dîni hanîfâ(hanîfen), fıtratallâhilletî fataran nâse aleyhâ, lâ tebdîle li halkıllâh(halkıllâhi), zâliked dînul kayyimu ve lâkinne ekseran nâsi lâ ya’lemûn(ya’lemûne).
Artıq hənif olaraq özünü (vəchini) din üçün qiyamda tut. Allahın o hənif fitrətiylə ki, Allah insanları onun əsasında (hənif fitrətiylə) yaratmışdır. Allahın yaratmağında dəyişiklik olmaz. Qayyum olan (əzəldən əbədə qədər yaşayacaq) din budur. Fəqət insanların çoxu bilməz.
مُنِيبِينَ إِلَيْهِ وَاتَّقُوهُ وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَلَا تَكُونُوا مِنَ الْمُشْرِكِينَ
Munîbîne ileyhi vettekûhu ve ekîmûs salâte ve lâ tekûnû minel muşrikîn(muşrikîne).
Ona (Allaha) yönəlin (Allaha qayıtmağı diləyin) və Ona qarşı təqva (mənəvi zireh) sahibi olun. Və namazı qılın. Və (beləcə) müşriklərdən olmayın.
مِنَ الَّذِينَ فَرَّقُوا دِينَهُمْ وَكَانُوا شِيَعًا ۖ كُلُّ حِزْبٍ بِمَا لَدَيْهِمْ فَرِحُونَ
Minellezîne ferrakû dînehum ve kânû şiyeâ(şiyean), kullu hızbin bimâ ledeyhim ferihûn(ferihûne).
(O müşriklərdən olmayın ki), onlar dinlərində firqələrə ayrıldılar və dəstə-dəstə oldular. Bütün qruplar (hər firqə) özündə olana sevinir.
وَإِذَا مَسَّ النَّاسَ ضُرٌّ دَعَوْا رَبَّهُمْ مُنِيبِينَ إِلَيْهِ ثُمَّ إِذَا أَذَاقَهُمْ مِنْهُ رَحْمَةً إِذَا فَرِيقٌ مِنْهُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُونَ
Ve izâ messen nâse durrun deav rabbehum munîbîne ileyhi summe izâ ezâkahum minhu rahmeten izâ ferîkun minhum bi rabbihim yuşrikûn(yuşrikûne).
Və insanlara bir zərər toxunduğu zaman Rəblərinə dua edərək Ona yönələrlər. Sonra (Allah) onlara Özündən rəhmət daddırdığı (Onları Rəhim əsması ilə hidayət etdiyi) zaman onlardan bir qismi Rəblərinə ortaq qoşar (hidayətdə ikən dəlalətə düşər).
لِيَكْفُرُوا بِمَا آتَيْنَاهُمْ ۚ فَتَمَتَّعُوا فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ
Li yekfurû bimâ âteynâhum, fe temetteû fe sevfe ta’lemûn(ta’lemûne).
(Qoy) onlara verdiklərimizi inkar etsinlər. Beləcə faydalansınlar. Yaxında biləcəklər.
أَمْ أَنْزَلْنَا عَلَيْهِمْ سُلْطَانًا فَهُوَ يَتَكَلَّمُ بِمَا كَانُوا بِهِ يُشْرِكُونَ
Em enzelnâ aleyhim sultânen fe huve yetekellemu bimâ kânû bihî yuşrikûn(yuşrikûne).
Yoxsa Biz onlara bir sultan (dəlil, kitab) endirdik, beləcə o (kitab), Ona (Allaha) şirk qoşmalarını söyləyir?
وَإِذَا أَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً فَرِحُوا بِهَا ۖ وَإِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ إِذَا هُمْ يَقْنَطُونَ
Ve izâ ezaknen nâse rahmeten ferihû bihâ, ve in tusıbhum seyyietun bimâ kaddemet eydîhim izâ hum yaknetûn(yaknetûne).
Və insanlara rəhmət daddırdığımız zaman ona sevinərlər. Və əgər əlləri ilə təqdim etdiklərindən dolayı onlara bir pislik toxunarsa, o zaman ümidsizliyə düşərlər.
أَوَلَمْ يَرَوْا أَنَّ اللَّهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشَاءُ وَيَقْدِرُ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ
E ve lem yerev ennellâhe yebsutur rızka li men yeşâu ve yakdir(yakdiru), inne fî zâlike le âyâtin li kavmin yu’minûn(yu’minûne).
Və onlar Allahın istədiyi kimsənin ruzisini artırdığını və (istədiyi kimsənin də ruzisini) azaltdığını görmədilərmi? Şübhəsiz ki, bunda mömin bir qövm üçün ayələr (ibrətlər) var.
فَآتِ ذَا الْقُرْبَىٰ حَقَّهُ وَالْمِسْكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ لِلَّذِينَ يُرِيدُونَ وَجْهَ اللَّهِ ۖ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
Fe âti zel kurbâ hakkahu vel miskîne vebnes sebîl(sebîli), zâlike hayrun lillezîne yurîdûne vechallâhi ve ulâike humul muflihûn(muflihûne).
Elə isə qohumlara, miskinlərə və yolçulara haqlarını verin. Bu, Allahın Vəchini (Allaha qayıtmağı) diləyənlər üçün daha xeyirlidir. Bax onlar - onlar fəlaha çatanlardır (nicat tapanlardır).
وَمَا آتَيْتُمْ مِنْ رِبًا لِيَرْبُوَ فِي أَمْوَالِ النَّاسِ فَلَا يَرْبُو عِنْدَ اللَّهِ ۖ وَمَا آتَيْتُمْ مِنْ زَكَاةٍ تُرِيدُونَ وَجْهَ اللَّهِ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُضْعِفُونَ
Ve mâ âteytum min riben li yerbuve fî emvâlin nâsi fe lâ yerbû indallâh(indallâhi), ve mâ âteytum min zekâtin turîdûne vechallâhi fe ulâike humul mud’ıfûn(mud’ıfûne).
Və insanların mallarında artım olsun deyə faiz olaraq verdiyiniz şey (Allaha qayıtmağı diləmədən etdiyiniz zikr), o təqdirdə Allahın qatında artmaz (nəfsinizin qəlbindəki nurları meydana gətirməz və artırmaz). Allahın Vəchini (Allaha qayıtmağı) diləyərək verdiyiniz zəkata (etdiyiniz zikrlərə) gəlincə isə, (nəfsinizin qəlbindəki nurları) bax beləcə qat-qat artıranlar onlardır.
اللَّهُ الَّذِي خَلَقَكُمْ ثُمَّ رَزَقَكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ ۖ هَلْ مِنْ شُرَكَائِكُمْ مَنْ يَفْعَلُ مِنْ ذَٰلِكُمْ مِنْ شَيْءٍ ۚ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ
Allâhullezî halakakum summe rezekakum summe yumîtukum summe yuhyîkum, hel min şurekâikum men yef’alu min zâlikum min şey’(şey’in), subhânehu ve teâlâ ammâ yuşrikûn(yuşrikûne).
O Allah ki, sizi yaratdı. Sonra sizə ruzi verdi (dünyada ruzi verdi və nəfsinizin qəlbini nurlarla doldurdu). Sonra sizi öldürəcək sonra da sizi dirildəcək. Sizin ortaqlarınız (bütləriniz) içərisində bunlardan (hər hansı) birini edə bilən varmı? Allah Sübhandır (pakdır). Və şirk qoşduqları şeylərdən ucadır.
ظَهَرَ الْفَسَادُ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ لِيُذِيقَهُمْ بَعْضَ الَّذِي عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ
Zaharel fesâdu fîl berri vel bahri bimâ kesebet eydin nâsi, li yuzîkahum ba’dallezî amilû leallehum yerciûn(yerciûne).
Bəlkə beləcə (Allaha) dönələr (yönələlər) deyə etdiklərinin bir qismini onlara daddırmaq üçün insanların əlləriylə qazandıqlarından dolayı quruda və dənizdə fəsad zühur etdi (törədi).
قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلُ ۚ كَانَ أَكْثَرُهُمْ مُشْرِكِينَ
Kul sîrû fîl ardı fenzurû keyfe kâne âkıbetullezîne min kabl(kablu), kâne ekseruhum muşrikîn(muşrikîne).
De ki: “Yer üzündə gəzib dolaşın. Beləcə (siz)dən əvvəlkilərin aqibətinin (sonlarının) necə olduğuna baxın. Onların çoxu müşrik idi”.
فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ الْقَيِّمِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ لَا مَرَدَّ لَهُ مِنَ اللَّهِ ۖ يَوْمَئِذٍ يَصَّدَّعُونَ
Fe ekim vecheke lid dînil kayyimi min kabli en ye’tiye yevmun lâ meredde lehu minallâhi yevmeizin yassaddeûn(yassaddeûne).
Elə isə Allahın geri çevirməyəcəyi o gün (qiyamət günü) gəlmədən öncə vəchini qayyum olan (əzəldən əbədiyyətə qədər davam edəcək) din üçün qiyamda (ayaqda) tut. İzin günü onlar bölük-bölük olarlar.
مَنْ كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهُ ۖ وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِأَنْفُسِهِمْ يَمْهَدُونَ
Men kefere fe aleyhi kufruh(kufruhu), ve men amile sâlihan fe li enfusihim yemhedûn(yemhedûne).
Kim inkar edərsə, küfrü (inkarı) öz əleyhinədir. Və kim saleh əməl işləyərsə (nəfs təzkiyəsi edərsə), beləcə öz nəfsləri üçün hazırlıq görər.
لِيَجْزِيَ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ مِنْ فَضْلِهِ ۚ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْكَافِرِينَ
Li yecziyellezîne âmenû ve amilûs sâlihâti min fadlih(fadlihî), innehu lâ yuhıbbul kâfirîn(kâfirîne).
(Bax bu), amənu olanları (Allaha qayıtmağı diləyənləri) və saleh əməl işləyənləri (nəfs təzkiyəsi edənləri) (Allahın) Öz fəzlindən mükafatlandırması üçündür. Şübhəsiz ki, O (Allah), kafirləri sevməz.
وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ يُرْسِلَ الرِّيَاحَ مُبَشِّرَاتٍ وَلِيُذِيقَكُمْ مِنْ رَحْمَتِهِ وَلِتَجْرِيَ الْفُلْكُ بِأَمْرِهِ وَلِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ
Ve min âyâtihî en yursiler riyâha mubeşşirâtin ve li yuzîkakum min rahmetihî ve li tecriyel fulku bi emrihî ve li tebtegû min fadlihî ve leallekum teşkurûn(teşkurûne).
Və Onun (Allahın) ayələrindəndir (möcüzələrindəndir) ki, küləkləri müjdələyici olaraq göndərər. Və rəhmətindən sizə dadızdırar. Və əmri ilə gəmiləri üzdürər. Və Onun fəzlindən istəyərsiniz və beləcə şükr edərsiniz.
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ رُسُلًا إِلَىٰ قَوْمِهِمْ فَجَاءُوهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ فَانْتَقَمْنَا مِنَ الَّذِينَ أَجْرَمُوا ۖ وَكَانَ حَقًّا عَلَيْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنِينَ
Ve lekad erselnâ min kablike rusulen ilâ kavmihim fe câûhum bil beyyinâti fentekamnâ minellezîne ecramû, ve kâne hakkan aleynâ nasrul mu’minîn(mu’minîne).
Və and olsun ki, səndən əvvəl onların qövmünə rəsullar göndərdik. Beləcə onlara bəyyinələr (qəti dəlillər) gətirdilər. Bundan sonra mücrimlərdən (günahkarlardan) intiqam aldıq. Möminlərə yardım etmək Bizə borc oldu.
اللَّهُ الَّذِي يُرْسِلُ الرِّيَاحَ فَتُثِيرُ سَحَابًا فَيَبْسُطُهُ فِي السَّمَاءِ كَيْفَ يَشَاءُ وَيَجْعَلُهُ كِسَفًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلَالِهِ ۖ فَإِذَا أَصَابَ بِهِ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ إِذَا هُمْ يَسْتَبْشِرُونَ
Allâhullezî yursilur riyâha fe tusîru sehâben fe yebsutuhu fîs semâi keyfe yeşâu ve yec’aluhu kisefen fe terel vedka yahrucu min hılâlih(hılâlihî), fe izâ esâbe bihî men yeşâu min ibâdihî izâ hum yestebşirûn(yestebşirûne).
Küləkləri göndərib beləcə buludları hərəkət etdirən Allahdır. Sonra səmada onu (buludu) istədiyi kimi yayar. Və onu hissələrə bölər, bundan sonra onun arasından yağışın çıxdığını görərsən. Beləcə qullarından istədiyinə onu (yağışı) yağdırdığı zaman onlar sevinərlər.
وَإِنْ كَانُوا مِنْ قَبْلِ أَنْ يُنَزَّلَ عَلَيْهِمْ مِنْ قَبْلِهِ لَمُبْلِسِينَ
Ve in kânû min kabli en yunezzele aleyhim min kablihî le mublisîn(mublisîne).
Və (yağış) onlara endirilməmişdən əvvəl onlar, həqiqətən, ümidlərini kəsmişdilər.
فَانْظُرْ إِلَىٰ آثَارِ رَحْمَتِ اللَّهِ كَيْفَ يُحْيِي الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ إِنَّ ذَٰلِكَ لَمُحْيِي الْمَوْتَىٰ ۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
Fenzur ilâ âsâri rahmetillâhi keyfe yuhyil arda ba’de mevtihâ, inne zâlike le muhyîl mevtâ, ve huve alâ kulli şey’in kadîr(kadîrun).
Elə isə Allahın rəhmətinin əsərlərinə bax, ölümündən sonra ərzi (yer üzünü) necə dirildir. Şübhəsiz ki, (O), ölüləri bax beləcə, həqiqətən, dirildəndir və O, hər şeyə qadirdir.
وَلَئِنْ أَرْسَلْنَا رِيحًا فَرَأَوْهُ مُصْفَرًّا لَظَلُّوا مِنْ بَعْدِهِ يَكْفُرُونَ
Ve le in erselnâ rîhan fe raevhu musfarran le zallû min ba’dihî yekfurûn(yekfurûne).
Və əgər Biz küləyi göndərsək və beləcə onu (əkinləri) saralmış görsələr, bundan sonra mütləq inkar etməyə davam edərlər.
فَإِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتَىٰ وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاءَ إِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِينَ
Fe inneke lâ tusmiul mevtâ ve lâ tusmius summed duâe izâ vellev mudbirîn(mudbirîne).
Elə isə, şübhəsiz ki, sən ölülərə eşitdirə bilməzsən. Arxalarını çevirib getdikləri vaxt karlara da dəvəti eşitdirə bilməzsən.
وَمَا أَنْتَ بِهَادِ الْعُمْيِ عَنْ ضَلَالَتِهِمْ ۖ إِنْ تُسْمِعُ إِلَّا مَنْ يُؤْمِنُ بِآيَاتِنَا فَهُمْ مُسْلِمُونَ
Ve mâ ente bi hâdil umyi an dalâletihim, in tusmiu illâ men yu’minu bi âyâtinâ fe hum muslimûn(muslimûne).
Və sən korları dəlalətdən qurtarıb hidayət edən deyilsən. Sən yalnız ayələrimizə iman edənlərə eşitdirə bilərsən. Bax onlar təslim olanlardır.
اللَّهُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ ضَعْفٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْ بَعْدِ ضَعْفٍ قُوَّةً ثُمَّ جَعَلَ مِنْ بَعْدِ قُوَّةٍ ضَعْفًا وَشَيْبَةً ۚ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ ۖ وَهُوَ الْعَلِيمُ الْقَدِيرُ
Allâhullezî halakakum min da’fin summe ceale min ba’di da’fin kuvveten summe ceale min ba’di kuvvetin da’fen ve şeybeh(şeybeten), yahluku mâ yeşâu, ve huvel alîmul kadîr(kadîru).
O Allah ki, sizi gücsüz (zəif) bir şeydən (nütfədən) yaratdı. Sonra zəifliyin arxasınca (sizi) qüvvətli etdi. Sonra qüvvətin arxasınca (sizi) zəif və qoca etdi. O (Allah) istədiyini yaradar. Və O, Alimdir (ən yaxşı biləndir), Qadirdir (hər şeyə gücü çatandır).
وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يُقْسِمُ الْمُجْرِمُونَ مَا لَبِثُوا غَيْرَ سَاعَةٍ ۚ كَذَٰلِكَ كَانُوا يُؤْفَكُونَ
Ve yevme tekûmus sâatu yuksimul mucrimûne mâ lebisû gayra sâah(sâatin), kezâlike kânû yu’fekûn(yu’fekûne).
Və o saatın gəldiyi gün (qiyamətin qopduğu) gün mücrimlər (təqsirkarlar) (məzarda) bir saatdan artıq qalmadıqlarına and içərlər. Bax beləcə döndərilirdilər (ölümdən həyata döndərilirdilər).
وَقَالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَالْإِيمَانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِي كِتَابِ اللَّهِ إِلَىٰ يَوْمِ الْبَعْثِ ۖ فَهَٰذَا يَوْمُ الْبَعْثِ وَلَٰكِنَّكُمْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ
Ve kâlellezîne ûtûl ilme vel îmâne lekad lebistum fî kitâbillâhi ilâ yevmil ba’si fe hâzâ yevmul ba’si ve lâkinnekum kuntum lâ ta’lemûn(ta’lemûne).
Və elm və iman verilənlər dedilər: “And olsun ki, Allahın Kitabındakı yenidən diriliş gününədək (məzarda) qaldınız”. Bax bu, yenidən diriliş günüdür. Lakin siz bilmirdiniz.
فَيَوْمَئِذٍ لَا يَنْفَعُ الَّذِينَ ظَلَمُوا مَعْذِرَتُهُمْ وَلَا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ
Fe yevmeizin lâ yenfeullezîne zalemû ma’ziratuhum ve lâ hum yusta’tebûn(yusta’tebûne).
O zaman izin günü (qiyamət günü) zalımlara bəhanələri (üzrxahlıqları) fayda verməyəcək. Və onların Allahdan riza tələbləri qəbul edilməz.
وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِي هَٰذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ ۚ وَلَئِنْ جِئْتَهُمْ بِآيَةٍ لَيَقُولَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا مُبْطِلُونَ
Ve lekad darebnâ lin nâsi fî hâzel kur’âni min kulli mesel(meselin), ve le in ci’tehum bi âyetin le yekûlennellezîne keferû in entum illâ mubtılûn(mubtılûne).
And olsun ki, bu Quranda insanlar üçün bütün məsələlərdən misallar verdik. Və əgər onlara bir ayə gətirsən, kafirlər mütləq: “Siz sadəcə batillə (əsilsiz şeylərlə) məşğul olanlarsınız”, -deyərlər.
كَذَٰلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِ الَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ
Kezâlike yatbaullâhu alâ kulûbillezîne lâ ya’lemûn(ya’lemûne).
Allah bilməyənlərin qəlblərini bax belə tab edər (möhürləyər).
فَاصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ ۖ وَلَا يَسْتَخِفَّنَّكَ الَّذِينَ لَا يُوقِنُونَ
Fâsbir inne va’dallâhi hakkun ve lâ yestahıffennekellezîne lâ yûkınûn(yûkınûne).
Elə isə səbr et, şübhəsiz ki, Allahın vədi haqdır. Və yəqin hasil etməyənlər (qəti olaraq inanmayanlar) saqın səni etinasızlığa sürükləməsinlər.