حم
Hâ mim.
Ha, Mim.
Surə 43
43/ZUXRUF
Görünüş
وَالْكِتَابِ الْمُبِينِ
Vel kitâbil mubîni.
Kitabi-Mübinə (açıq-aşkar Kitaba) and olsun!
إِنَّا جَعَلْنَاهُ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ
İnnâ cealnâhu kur’ânen arabiyyen leallekum ta’kılûn(ta’kılûne).
Şübhəsiz ki, Biz onu ərəbcə Quran etdik ki, bəlkə beləcə ağıl edəsiniz.
وَإِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتَابِ لَدَيْنَا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ
Ve innehu fî ummil kitâbi ledeynâ le alîyyun hakîm(hakîmun).
Və, şübhəsiz ki, o (Quran), qatımızda Ümmülkitabdadır. Həqiqətən, o (Quran), alidir (ucadır), hakimdir (hökm və hikmət sahibidir).
أَفَنَضْرِبُ عَنْكُمُ الذِّكْرَ صَفْحًا أَنْ كُنْتُمْ قَوْمًا مُسْرِفِينَ
E fe nadribu ankumuz zikre safhan en kuntum kavmen musrifîn(musrifîne).
Elə isə siz həddi aşan bir qövm oldunuz deyə zikri (Qurani Kərimi) sizə (bəyan etməkdən) vaz keçib (sizi başlı-başınızamı) buraxaq?
وَكَمْ أَرْسَلْنَا مِنْ نَبِيٍّ فِي الْأَوَّلِينَ
Ve kem erselna min nebîyin fîl evvelîn(evvelîne).
Və sizdən əvvəlki (ümmətlərə) neçə-neçə nəbilər (peyğəmbərlər) göndərdik.
وَمَا يَأْتِيهِمْ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ
Ve mâ yetîhim min nebîyin illâ kânû bihî yestehziûn(yestehziûne).
Və onlara elə bir peyğəmbər gəlməz ki (gəlməmişdir ki), onu məsxərəyə qoymasınlar.
فَأَهْلَكْنَا أَشَدَّ مِنْهُمْ بَطْشًا وَمَضَىٰ مَثَلُ الْأَوَّلِينَ
Fe ehleknâ eşedde minhum batşen ve medâ meselul evvelîn(evvelîne).
Bu səbəblə (Məkkəlilərdən) daha güclü olanları da şiddətlə yaxalayaraq həlak etdik. Əvvəlki (ümmətlərə) aid misallar (daha qabaq) keçmişdi.
وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ خَلَقَهُنَّ الْعَزِيزُ الْعَلِيمُ
Ve le in seeltehum men halakas semâvâti vel arda le yekûlunne halakahunnel azîzul alîm(alîmu).
Və şübhəsiz ki, onlardan: “Göyləri və yeri kim yaratdı?” -deyə soruşsan, mütləq: “Onları Əziz (uca və üstün olan) və Alim olan (ən yaxşı bilən) yaratdı”, -deyərlər.
الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ مَهْدًا وَجَعَلَ لَكُمْ فِيهَا سُبُلًا لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ
Ellezî cealekumul arda mehden ve cealelekum fîhâ subulen leallekum tehtedûn(tehtedûne).
Sizə yer üzünü döşək edən və sizin üçün orada yollar düzəldən Odur. Ümid edilir ki, beləcə hidayət olasınız.
وَالَّذِي نَزَّلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً بِقَدَرٍ فَأَنْشَرْنَا بِهِ بَلْدَةً مَيْتًا ۚ كَذَٰلِكَ تُخْرَجُونَ
Vellezî nezzele mines semâi mâenbi kader(kaderin), fe enşernâ bihî beldetenmeyten, kezâlike tuhrecûn(tuhrecûne).
Suyu səmadan bir qədər ilə (təqdir edilmiş bir ölçü ilə) endirən Odur. Beləcə onunla ölü diyarı diriltdik (quru torpaqdan bitkilər çıxardıq). Bax bunun kimi (məzarlarınızdan) çıxarılacaqsınız.
وَالَّذِي خَلَقَ الْأَزْوَاجَ كُلَّهَا وَجَعَلَ لَكُمْ مِنَ الْفُلْكِ وَالْأَنْعَامِ مَا تَرْكَبُونَ
Vellezî halakal ezvâce kullehâve ceale lekum minel fulki vel enâmi mâ terkebûn(terkebûne).
Onların (bitkilərin) hamısından ciftlər (bir dişi və bir erkək) yaradan Odur. Sizin üçün gəmilərdən və heyvanlardan miniklər var etdi
لِتَسْتَوُوا عَلَىٰ ظُهُورِهِ ثُمَّ تَذْكُرُوا نِعْمَةَ رَبِّكُمْ إِذَا اسْتَوَيْتُمْ عَلَيْهِ وَتَقُولُوا سُبْحَانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَٰذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ
Li testevû alâ zuhûrihî summe tezkurû ni’mete rabbikum izesteveytum aleyhi, ve tekûlû subhânellezî sehhare lenâ hâzâ ve mâ kunnâ lehu mukrinîn(mukrinîne).
onların bellərinə yerləşməyiniz üçün. Sonra onun üstünə yerləşdiyiniz zaman Rəbbinizin nemətini zikr edin! Və deyin: “Bunu bizə ram edən (Allah) Sübhandır (pakdır). Və bizim buna gücümüz çatmazdı.
وَإِنَّا إِلَىٰ رَبِّنَا لَمُنْقَلِبُونَ
Ve innâ ilâ rabbinâ le munkalibûn(munkalibûne).
Şübhəsiz ki, biz mütləq Rəbbimizə dönəcəyik”.
وَجَعَلُوا لَهُ مِنْ عِبَادِهِ جُزْءًا ۚ إِنَّ الْإِنْسَانَ لَكَفُورٌ مُبِينٌ
Ve cealû lehu min ibâdihî cuz’â(cuz’en), innel insâne le kefûrun mubîn(mubînun).
Və qullarından bir qismini Ona isnad etdilər. Şübhəsiz ki, insan mütləq açıq-aşkar inkar edəndir.
أَمِ اتَّخَذَ مِمَّا يَخْلُقُ بَنَاتٍ وَأَصْفَاكُمْ بِالْبَنِينَ
Emittehaze mimmâ yahluku benâtin ve asfâkum bil benîn(benîne).
Yoxsa O, yaratdıqlarından qızları Özünə seçdi və oğlanları sizin üçünmü ayırdı?
وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِمَا ضَرَبَ لِلرَّحْمَٰنِ مَثَلًا ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا وَهُوَ كَظِيمٌ
Ve izâ buşşire ehaduhum bi mâ darabe lir rahmâni meselen zalle vechuhu musvedden ve huve kezîm(kezîmun).
Onlardan birisi Rəhmana isnad etdikləri (qız uşağı) ilə müjdələndiyi zaman hiddətlənərək üzü qaralar.
أَوَمَنْ يُنَشَّأُ فِي الْحِلْيَةِ وَهُوَ فِي الْخِصَامِ غَيْرُ مُبِينٍ
E ve men yuneşşeu fîl hılyeti ve huve fîl hısâmi gayru mubîn(mubînin).
Zinət üçün yetişdirilən və mücadiləyə gücü çatmayanımı (Allaha isnad edirlər)?
وَجَعَلُوا الْمَلَائِكَةَ الَّذِينَ هُمْ عِبَادُ الرَّحْمَٰنِ إِنَاثًا ۚ أَشَهِدُوا خَلْقَهُمْ ۚ سَتُكْتَبُ شَهَادَتُهُمْ وَيُسْأَلُونَ
Ve cealûl melâiketellezîne hum ibâdur rahmâni inâsâ(inâsen), e şehidû halkahum, setuktebu şehâdetuhum ve yus’elûn(yus’elûne).
Və Rəhmanın qulları olan mələkləri dişi saydılar. Onların yaradılışına şahidmi oldular? Onların şəhadətləri yazılacaq və onlar sorğu-sual olunacaqlar.
وَقَالُوا لَوْ شَاءَ الرَّحْمَٰنُ مَا عَبَدْنَاهُمْ ۗ مَا لَهُمْ بِذَٰلِكَ مِنْ عِلْمٍ ۖ إِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ
Ve kâlû lev şâer rahmânu mâ abednâhum, mâ lehum bi zâlike min ilmin in hum illâ yahrusûn(yahrusûne).
Və (onlar) dedilər: “Əgər Rəhman diləsəydi, biz onlara sitayiş etməzdik”. Onların bu barədə bir elmləri (bilikləri) yoxdur. Onlar sadəcə yalan deyirlər.
أَمْ آتَيْنَاهُمْ كِتَابًا مِنْ قَبْلِهِ فَهُمْ بِهِ مُسْتَمْسِكُونَ
Em âteynâhum kitâben min kablihî fe hum bihî mustemsikûn(mustemsikûne).
Yoxsa ondan əvvəl onlara kitab verdik və beləcə onlar onamı (o kitabamı) sarıldılar?
بَلْ قَالُوا إِنَّا وَجَدْنَا آبَاءَنَا عَلَىٰ أُمَّةٍ وَإِنَّا عَلَىٰ آثَارِهِمْ مُهْتَدُونَ
Bel kâlû innâ vecednâ âbâenâ alâ ummetin ve innâ alâ âsârihim muhtedûn(muhtedûne).
Xeyr, (onlar) dedilər ki: “Həqiqətən, biz atalarımızı bir din üzərində (sadəcə o dinə sitayiş edən) gördük. Və şübhəsiz ki, biz onların izi üzərində (izi ilə gedərək) hidayət olanlarıq”.
وَكَذَٰلِكَ مَا أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَذِيرٍ إِلَّا قَالَ مُتْرَفُوهَا إِنَّا وَجَدْنَا آبَاءَنَا عَلَىٰ أُمَّةٍ وَإِنَّا عَلَىٰ آثَارِهِمْ مُقْتَدُونَ
Ve kezâlike mâ erselnâ min kablike fî karyetin min nezîrin illâ kâle mutrefûhâ innâ vecednâ âbâenâ alâ ummetin ve innâ alâ âsârihim muktedûn(muktedûne).
Və səndən qabaq eynən bunun kimi nəzir göndərdiyimiz elə bir ölkə olmadı ki, onun (o ölkənin) rifah içində olanları: “Şübhəsiz ki, biz atalarımızı bir ümmət (din) üzərində (o dinə sitayiş edən) gördük. Və biz mütləq onların izlərinə tabe olanlarıq”, -deməmiş olsunlar.
قَالَ أَوَلَوْ جِئْتُكُمْ بِأَهْدَىٰ مِمَّا وَجَدْتُمْ عَلَيْهِ آبَاءَكُمْ ۖ قَالُوا إِنَّا بِمَا أُرْسِلْتُمْ بِهِ كَافِرُونَ
Kâle e ve lev ci’tukum bi ehdâ mimmâ vecedtum aleyhi âbâekum, kâlû innâ bi mâ ursıltum bihî kâfirûn(kâfirûne).
(Nəzirlərin hamısı) dedilər: “Sizi atalarınızın üzərində olduqları (sitayiş etdikləri) şeydən (dindən) daha çox hidayət edəcək olanı gətirmiş olsam beləmi?” (Onlar da) dedilər ki: “Şübhəsiz ki, biz sizin özü ilə göndərildiyiniz şeyi inkar edənlərik”.
فَانْتَقَمْنَا مِنْهُمْ ۖ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ
Fentekamnâ minhum fanzur keyfe kâne âkıbetul mukezzibîn(mukezzibîne).
Beləcə onlardan intiqam aldıq. Bax yalanlayanların aqibəti (sonu) necə oldu!
وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِ إِنَّنِي بَرَاءٌ مِمَّا تَعْبُدُونَ
Ve iz kâle ibrâhîmu li ebîhi ve kavmihî innenî berâun mimmâ ta’budûn(ta’budûne).
Və Hz. İbrahim atasına və qövmünə demişdi: “Şübhəsiz ki, mən sizin ibadət etdiyiniz şeylərdən uzağam,
إِلَّا الَّذِي فَطَرَنِي فَإِنَّهُ سَيَهْدِينِ
İllellezî fataranî fe innehu se yehdîn(yehdîne).
məni Yaradandan başqa. Çünki, şübhəsiz ki, O, məni hidayət edəcək (Özünə qaytaracaq)”.
وَجَعَلَهَا كَلِمَةً بَاقِيَةً فِي عَقِبِهِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ
Ve cealehâ kelimeten bâkıyeten fî akıbihî leallehum yerciûn(yerciûne).
Və onu zürriyəti içində baqi (qalıcı) bir kəlmə etdi ki, bəlkə beləcə (bütlərdən) dönələr.
بَلْ مَتَّعْتُ هَٰؤُلَاءِ وَآبَاءَهُمْ حَتَّىٰ جَاءَهُمُ الْحَقُّ وَرَسُولٌ مُبِينٌ
Bel metta’tu hâulâi ve âbâehum hattâ câehumul hakku ve resûlun mubîn(mubînun).
Xeyr, mən onları və atalarını onlara haqq (Quran) və onu açıqlayan bir rəsul gələnə qədər faydalandırdım.
وَلَمَّا جَاءَهُمُ الْحَقُّ قَالُوا هَٰذَا سِحْرٌ وَإِنَّا بِهِ كَافِرُونَ
Ve lemmâ câe humul hakku kâlû hâzâ sihrun ve innâ bihî kâfirûn(kâfirûne).
Və onlara haqq (Quran) gəldiyi zaman dedilər: “Bu, bir sehrdir və şübhəsiz, biz onu inkar edənlərik”.
وَقَالُوا لَوْلَا نُزِّلَ هَٰذَا الْقُرْآنُ عَلَىٰ رَجُلٍ مِنَ الْقَرْيَتَيْنِ عَظِيمٍ
Ve kâlû lev lâ nuzzile hâzel kur’ânu alâ raculin minel karyeteyni azîm(azîmin).
Və dedilər ki: “Bu Quran iki şəhərdən böyük (adlı-sanlı) bir kişiyə endirilməli deyildimi?”
أَهُمْ يَقْسِمُونَ رَحْمَتَ رَبِّكَ ۚ نَحْنُ قَسَمْنَا بَيْنَهُمْ مَعِيشَتَهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ۚ وَرَفَعْنَا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجَاتٍ لِيَتَّخِذَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا سُخْرِيًّا ۗ وَرَحْمَتُ رَبِّكَ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ
E hum yaksimûne rahmete rabbik(rabbike), nahnu kasemnâ beynehum maîşetehum fîl hayâtid dunyâve refa’nâ ba’dahum fevka ba’dın derecâtin li yettehıze ba’duhum ba’dan suhriyyâ(suhriyyen), ve rahmetu rabbike hayrun mimmâ yecmaûn(yecmaûne).
Rəbbinin rəhmətini onlarmı bölürlər? Biz onların dünya həyatında məişətlərini (dolanışıqlarını) aralarında böldük. Onların bir qisminin dərəcələrini digərlərinkindən üstün etdik ki, onların bir qismi digərlərini əmrində işlətsin. Və sənin Rəbbinin rəhməti onların yığıdığı şeylərdən (başqa insanları işlətməyib yığdıqları puldan) daha xeyirlidir.
وَلَوْلَا أَنْ يَكُونَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً لَجَعَلْنَا لِمَنْ يَكْفُرُ بِالرَّحْمَٰنِ لِبُيُوتِهِمْ سُقُفًا مِنْ فِضَّةٍ وَمَعَارِجَ عَلَيْهَا يَظْهَرُونَ
Ve lev lâ en yekûnen nâsu ummeten vâhıdeten le cealnâ limen yekfuru bir rahmâni li buyûtihim sukufen min fıddatin ve meârice aleyhâ yazherûne.
Əgər insanlar tək bir ümmət halına gəlməli olmasaydılar, Rəhmanı inkar edənlərin evlərinə mütləq gümüşdən tavanlar və üzərində yuxarı qalxdıqları nərdivanlar düzəldərdik
وَلِبُيُوتِهِمْ أَبْوَابًا وَسُرُرًا عَلَيْهَا يَتَّكِئُونَ
Ve li buyûtihim ebvâben ve sururen aleyhâ yettekiûn(yettekiûne).
və onların evlərinə (gümüşdən) qapılar və üzərinə söykəndikləri taxtlar
وَزُخْرُفًا ۚ وَإِنْ كُلُّ ذَٰلِكَ لَمَّا مَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ۚ وَالْآخِرَةُ عِنْدَ رَبِّكَ لِلْمُتَّقِينَ
Ve zuhrufâ(zuhrufen), ve in kullu zâlike lemmâ metâul hayâtid dunyâ, vel âhiretu inde rabbike lil muttekîn(muttekîne).
və (üstlərinə) bəzəklər (ləl-cəvahiratlar düzəldərdik). Və bunların hamısı sadəcə dünya həyatının mətasıdır. Və axirət isə Rəbbinin qatındadır və təqva sahiblərinindir.
وَمَنْ يَعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمَٰنِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطَانًا فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ
Ve men ya’şu an zikrir rahmâni nukayyıd lehu şeytânen fe huve lehu karîn(karînun).
Və kim Rəhmanın zikrindən üz çevirərsə, şeytanı ona müsəllət edərik. Beləcə o (şeytan), onun yaxın yoldaşı olar.
وَإِنَّهُمْ لَيَصُدُّونَهُمْ عَنِ السَّبِيلِ وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ مُهْتَدُونَ
Ve innehum le yasuddûnehum anis sebîli ve yahsebûne ennehum muhtedûn(muhtedûne).
Və, şübhəsiz ki, onlar (şeytanlar) onların (Allahın) yoluna girməsinə mütləq mane olarlar. Və onlar özlərinin hidayətdə olduqlarını zənn edərlər.
حَتَّىٰ إِذَا جَاءَنَا قَالَ يَا لَيْتَ بَيْنِي وَبَيْنَكَ بُعْدَ الْمَشْرِقَيْنِ فَبِئْسَ الْقَرِينُ
Hattâ izâ câenâ kâle yâ leyte beynî ve beyneke bu’del meşrikayni fe bi’sel karîn(karînu).
O (onlardan biri), sonda (qiyamət günü) Bizə gəldiyi zaman dedi (deyər): “Kaş ki, mənimlə sənin aranda iki şərq qədər uzaqlıq (məsafə) olaydı!” Bax bu, pis bir dostluqdur
وَلَنْ يَنْفَعَكُمُ الْيَوْمَ إِذْ ظَلَمْتُمْ أَنَّكُمْ فِي الْعَذَابِ مُشْتَرِكُونَ
Ve len yenfeakumul yevme iz zalemtum ennekum fîl azâbi muşterikûn(muşterikûne).
və bu gün sizə (heç bir şey) fayda verməz. Siz zülm etmişdiniz. Şübhəsiz ki, əzabda ortaqsınız.
أَفَأَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ أَوْ تَهْدِي الْعُمْيَ وَمَنْ كَانَ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ
E fe ente tusmius summe ev tehdîl umye ve men kâne fî dalâlin mubîn(mubînin).
Yoxsa karlara sənmi eşitdirəcəksən? Və ya korları və açıq-aşkar dəlalətdə olanları sənmi hidayət edəcəksən?
فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنْهُمْ مُنْتَقِمُونَ
Fe immâ nezhebenne bike fe innâ minhum muntekımûn(muntekımûne).
Fəqət səni də aralarından mütləq götürəcəyik (həyatına son verəcəyik). Bax o zaman, şübhəsiz ki, Biz onlardan intiqam alacağıq.
أَوْ نُرِيَنَّكَ الَّذِي وَعَدْنَاهُمْ فَإِنَّا عَلَيْهِمْ مُقْتَدِرُونَ
Ev nuriyennekellezî vaadnâhum fe innâ aleyhim muktedirûn(muktedirûne).
Ya da onlara vəd etdiyimizi (əzabı) sənə mütləq göstərəcəyik. Çünki Biz onların üzərində mütləq müqtədir olanlarıq (onlara gücü çatanlarıq).
فَاسْتَمْسِكْ بِالَّذِي أُوحِيَ إِلَيْكَ ۖ إِنَّكَ عَلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ
Festemsik billezî ûhıye ileyk(ileyke), inneke alâ sırâtın mustekîm(mustekîmin).
Artıq sənə vəhy edilənə sarıl. Şübhəsiz ki, sən Siratülmüstəqim üzərindəsən.
وَإِنَّهُ لَذِكْرٌ لَكَ وَلِقَوْمِكَ ۖ وَسَوْفَ تُسْأَلُونَ
Ve innehu le zikrun leke ve li kavmik(kavmike), ve sevfe tus’elûn(tus’elûne).
Şübhəsiz ki, o (Quran), sənin və qövmün üçün mütləq bir zikrdir (öyüddür). Və siz (Qurandan) məsul olacaqsınız.
وَاسْأَلْ مَنْ أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رُسُلِنَا أَجَعَلْنَا مِنْ دُونِ الرَّحْمَٰنِ آلِهَةً يُعْبَدُونَ
Ves’el men erselnâ min kablike min rusulinâ e cealnâ min dûnir rahmâni âliheten yu’bedûn(yu’bedûne).
Və səndən əvvəl göndərdiyimiz rəsullarımızdan soruş (görək) Rəhmandan başqa sitayiş olunacaq ilahlar var etdikmi?
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَىٰ بِآيَاتِنَا إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِ فَقَالَ إِنِّي رَسُولُ رَبِّ الْعَالَمِينَ
Ve lekad erselnâ mûsâ bi âyâtinâ ilâ fir’avne ve melâihî fe kâle innî resûlu rabbil âlemîn(âlemîne).
Və and olsun ki, Musa (Ə.S)-i ayələrimizlə (möcüzələrimizlə) firona və onun (qövmünün) əyan-əşrafına göndərdik. (O zaman onlara) dedi: “Şübhəsiz ki, mən aləmlərin Rəbbinin rəsuluyam”.
فَلَمَّا جَاءَهُمْ بِآيَاتِنَا إِذَا هُمْ مِنْهَا يَضْحَكُونَ
Fe lemmâ câehum bi âyâtinâ izâhum minhâ yadhakûn(yadhakûne).
Fəqət (Musa (Ə.S)) onlara ayələrimizlə (möcüzələrimizlə) gəldiyi zaman onlara (möcüzələrə) gülürdülər.
وَمَا نُرِيهِمْ مِنْ آيَةٍ إِلَّا هِيَ أَكْبَرُ مِنْ أُخْتِهَا ۖ وَأَخَذْنَاهُمْ بِالْعَذَابِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ
Ve mâ nurîhim min âyetin illâ hiye ekberu min uhtihâ ve ehaznâhum bil azâbi leallehum yerciûn(yerciûne).
Biri digərindən daha böyük olmadıqca onlara bir ayə (möcüzə) göstərmədik. Və onları əzabla yaxaladıq ki, bəlkə beləcə (qalanları həyatda ikən Allaha) dönələr.
وَقَالُوا يَا أَيُّهَ السَّاحِرُ ادْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِنْدَكَ إِنَّنَا لَمُهْتَدُونَ
Ve kâlû yâ eyyuhes sâhırud’u lenâ rabbeke bimâ ahide ındeke innenâ le muhtedûn(muhtedûne).
Və (onlar) dedilər: “Ey sehrbaz, Allahın səninlə olan əhdi hörmətinə bizim üçün Rəbinə dua et (bu əzabı bizdən qaldırsın)! (O təqdirdə), həqiqətən, biz mütləq hidayət üzrə olarıq”.
فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الْعَذَابَ إِذَا هُمْ يَنْكُثُونَ
Fe lemmâ keşefnâ an humul azâbe izâ hum yenkusûn(yenkusûne).
Fəqət onlardan əzabı qaldırınca onlar (verdikləri sözlərdən) dönürlər.
وَنَادَىٰ فِرْعَوْنُ فِي قَوْمِهِ قَالَ يَا قَوْمِ أَلَيْسَ لِي مُلْكُ مِصْرَ وَهَٰذِهِ الْأَنْهَارُ تَجْرِي مِنْ تَحْتِي ۖ أَفَلَا تُبْصِرُونَ
Ve nâdâ fir’avnu fî kavmihî kâle yâ kavmi e leyse lî mulku mısra ve hâzihil enhâru tecrî min tahtî, e fe lâ tubsirûn(tubsirûne).
Və firon qövmü içində səsləndi, dedi: “Ey qövmüm, bütün Misir və altımdan axan bu çaylar mənim mülküm deyilmi? Hələ də görmürsünüzmü?
أَمْ أَنَا خَيْرٌ مِنْ هَٰذَا الَّذِي هُوَ مَهِينٌ وَلَا يَكَادُ يُبِينُ
Em ene hayrun min hâzellezî huve mehînun ve lâ yekâdu yubîn(yubînu).
Yoxsa mən o acizdən daha xeyirli (deyiləm)? (Halbuki) o, doğru-düzgün danışa bilmir.
فَلَوْلَا أُلْقِيَ عَلَيْهِ أَسْوِرَةٌ مِنْ ذَهَبٍ أَوْ جَاءَ مَعَهُ الْمَلَائِكَةُ مُقْتَرِنِينَ
Fe lev lâ ulkıye aleyhi esviretun min zehebin ev câe meahul melâiketu mukterinîn(mukterinîne).
Elə isə ona qızıldan bilərziklər taxılmalı və ya onunla birlikdə ona yaxın olan mələklər gəlməli deyildimi?”
فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ فَأَطَاعُوهُ ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْمًا فَاسِقِينَ
Festehaffe kavmehu fe atâûh(atâûhu), innehum kânû kavmen fâsikîn(fâsikîne).
Beləcə (firon) qövmünü xor gördü. Bundan sonra (qövmü) ona itaət etdi. Şübhəsiz ki, onlar fasiq bir qövm oldular.
فَلَمَّا آسَفُونَا انْتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَأَغْرَقْنَاهُمْ أَجْمَعِينَ
Fe lemmâ âsefûnentekamnâ minhum fe agraknâhum ecmaîn(ecmaîne).
Beləcə Bizi üzdülər, Biz də onlardan intiqam aldıq. Bu səbəblə onların hamısını boğduq.
فَجَعَلْنَاهُمْ سَلَفًا وَمَثَلًا لِلْآخِرِينَ
Fe cealnâhum selefen ve meselen lil âhırîn(âhırîne).
Beləcə onları sonrakı (ümmətlər) üçün bir sələf (gəlib-keçmiş bir qövm) və örnək (ibrət) etdik.
وَلَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلًا إِذَا قَوْمُكَ مِنْهُ يَصِدُّونَ
Ve lemmâ duribebnu meryeme meselen izâ kavmuke minhu yasıddûn(yasıddûne).
Məryəm oğlu (Hz. İsa) misal verildiyi zaman sənin qövmün (istehza edərək) bağırırdı.
وَقَالُوا أَآلِهَتُنَا خَيْرٌ أَمْ هُوَ ۚ مَا ضَرَبُوهُ لَكَ إِلَّا جَدَلًا ۚ بَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُونَ
Ve kâlû e âlihetunâ hayrun em huve, mâ darebûhu leke illâ cedelâ(cedelen), bel hum kavmun hasımûn(hasımûne).
Və dedilər: “Bizim ilahlarımız xeyirlidir, yoxsa O?” Sənə bu misalı səninlə mücadilədən başqa bir şey üçün söyləmədilər. Xeyr, onlar düşmən bir qövmdür.
إِنْ هُوَ إِلَّا عَبْدٌ أَنْعَمْنَا عَلَيْهِ وَجَعَلْنَاهُ مَثَلًا لِبَنِي إِسْرَائِيلَ
İn huve illâ abdun en’amnâ aleyhi ve cealnâhu meselen li benî isrâîl(isrâîle).
O (Hz. İsa), sadəcə nemət verdiyimiz bir quldur. Və onu İsrail oğullarına örnək (ibrət) etdik.
وَلَوْ نَشَاءُ لَجَعَلْنَا مِنْكُمْ مَلَائِكَةً فِي الْأَرْضِ يَخْلُفُونَ
Ve lev neşâu le cealnâ minkum melâiketen fîl ardı yahlufûn(yahlufûne).
Əgər diləsəydik, Biz mütləq sizdən (insanlardan) yer üzündə sizin yerinizə keçəcək mələklər yaradardıq.
وَإِنَّهُ لَعِلْمٌ لِلسَّاعَةِ فَلَا تَمْتَرُنَّ بِهَا وَاتَّبِعُونِ ۚ هَٰذَا صِرَاطٌ مُسْتَقِيمٌ
Ve innehu le ilmun lis sâati, fe lâ temterunne bihâ vettebiûni, hâzâ sırâtun mustekîm(mustekîmun).
Və, şübhəsiz ki, o (Hz. İsa), həqiqətən, o saat (qiyamətin vaxtı) üçün bir elmdir (bilgidir). Elə isə ondan qətiyyən şübhə etməyin! Və Mənə (Allaha) tabe olun! Bax bu, Siratülmüstəqimdir.
وَلَا يَصُدَّنَّكُمُ الشَّيْطَانُ ۖ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ
Ve lâ yasuddennekumuş şeytân(şeytânu), innehu lekum aduvvun mubîn(mubînun).
Və şeytan əsla sizi (Siratülmüstəqimdən) sapdırmasın. Şübhəsiz ki, o, sizə açıq-aşkar düşməndir.
وَلَمَّا جَاءَ عِيسَىٰ بِالْبَيِّنَاتِ قَالَ قَدْ جِئْتُكُمْ بِالْحِكْمَةِ وَلِأُبَيِّنَ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِي تَخْتَلِفُونَ فِيهِ ۖ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ
Ve lemmâ câe îsâ bil beyyinâti kâle kad ci’tukum bil hikmeti ve li ubeyyine lekum ba’dellezî tahtelifûne fîh(fîhi), fettekûllâhe ve etîûni.
Və Hz. İsa bəyyinələrlə (möcüzələrlə, dəlillərlə) gəldiyi zaman dedi: “Və haqqında ixtilaf etdiyiniz şeyin bir qismini sizə açıqlamaq üçün sizə hikməti gətirdim. Elə isə Allaha qarşı təqva sahibi olun və mənə itaət edin!
إِنَّ اللَّهَ هُوَ رَبِّي وَرَبُّكُمْ فَاعْبُدُوهُ ۚ هَٰذَا صِرَاطٌ مُسْتَقِيمٌ
İnnellâhe huve rabbî ve rabbukum fa’budûh(fa’budûhu), hâzâ sırâtun mustekîm(mustekîmun).
Şübhəsiz ki, Allah O, mənim də, sizin də Rəbbinizdir. Elə isə Ona qul olun! Bax bu, Siratülmüstəqimdir”.
فَاخْتَلَفَ الْأَحْزَابُ مِنْ بَيْنِهِمْ ۖ فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْ عَذَابِ يَوْمٍ أَلِيمٍ
Fahtelefel ahzâbu min beynihim, fe veylun lillezîne zalemû min azâbi yevmin elîm(elîmin).
Sonra qruplar öz aralarında ixtilaf etdilər. Artıq acı günün əzabından (dolayı) zülm edənlərin vay halına!
هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا السَّاعَةَ أَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ
Hel yenzurûne illes sâate en te’tiyehum bagteten ve hum lâ yeş’urûn(yeş’urûne).
Onlar fərqində deyilkən o saatın (qiyamətin) onlara qəflətən gəlməsindən başqa bir şeymi gözləyirlər?
الْأَخِلَّاءُ يَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا الْمُتَّقِينَ
El ehillâu yevme izin ba’duhum li ba’dîn aduvvun illel muttekîn(muttekîne).
İzin günü təqva sahibləri istisna olmaqla, səmimi dostlar bir-birinə düşməndir.
يَا عِبَادِ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ وَلَا أَنْتُمْ تَحْزَنُونَ
Yâ ibâdi lâ havfun aleykumul yevme ve lâ entum tahzenûn(tahzenûne).
Ey qullarım! O gün sizə qorxu yoxdur və siz məhzun (də) olmayacaqsınız.
الَّذِينَ آمَنُوا بِآيَاتِنَا وَكَانُوا مُسْلِمِينَ
Ellezîne âmenû bi âyâtinâ ve kânû muslimîn(muslimîne).
Onlar (o kəslərdir) ki, ayələrimizlə amənu olmuşlar və (Allaha) təslim olmuşlar.
ادْخُلُوا الْجَنَّةَ أَنْتُمْ وَأَزْوَاجُكُمْ تُحْبَرُونَ
Udhulûl cennete entum ve ezvâcukum tuhberûn (tuhberûne).
Siz və zövcələriniz (həyat yoldaşlarınız) cənnətə girin! (Orada) sevindiriləcəksiniz.
يُطَافُ عَلَيْهِمْ بِصِحَافٍ مِنْ ذَهَبٍ وَأَكْوَابٍ ۖ وَفِيهَا مَا تَشْتَهِيهِ الْأَنْفُسُ وَتَلَذُّ الْأَعْيُنُ ۖ وَأَنْتُمْ فِيهَا خَالِدُونَ
Yutâfu aleyhim bi sıhâfin min zehebin ve ekvâb(ekvâbin), ve fîhâ mâ teştehîhil enfusu ve telezzul a’yun(a’yunu), ve entum fîhâ hâlidûn(hâlidûne).
Onların ətrafında qızıldan məcməyilər və qədəhlərlə dolaşılar. Və orada nəfslərin istədiyi və gözləri oxşayan şeylər var. Və siz orada əbədiyyən qalacaqsınız.
وَتِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِي أُورِثْتُمُوهَا بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
Ve tilkel cennetulletî ûristumûhâ bi mâ kuntum ta’melûn(ta’melûne).
Bax bu, əməllərinizə görə varis olduğunuz cənnətdir.
لَكُمْ فِيهَا فَاكِهَةٌ كَثِيرَةٌ مِنْهَا تَأْكُلُونَ
Lekum fîhâ fâkihetun kesîretun minhâ te’kulûn(te’kulûne).
Sizin üçün orada yeyəcəyiniz bir çox meyvə var.
إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِي عَذَابِ جَهَنَّمَ خَالِدُونَ
İnnel mucrimîne fî azâbi cehenneme hâlidûn(hâlidûne).
Şübhəsiz ki, mücrimlər (təqsirkarlar) cəhənnəm əzabı içində əbədiyyən qalacaqlar.
لَا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ وَهُمْ فِيهِ مُبْلِسُونَ
Lâ yufetteru anhum ve hum fîhi mublisûn(mublisûne).
Onlardan (onların əzablarından bir şey) yüngülləşdirilməz. Və onlar orada (Allahın rəhmətindən) ümid kəsmiş olanlardır.
وَمَا ظَلَمْنَاهُمْ وَلَٰكِنْ كَانُوا هُمُ الظَّالِمِينَ
Ve mâ zalemnâhum ve lâkin kânû humuz zâlimîn(zâlimîne).
Və Biz onlara zülm etmədik və lakin onlar özləri zalım oldular.
وَنَادَوْا يَا مَالِكُ لِيَقْضِ عَلَيْنَا رَبُّكَ ۖ قَالَ إِنَّكُمْ مَاكِثُونَ
Ve nâdev yâ mâliku li yakdi aleynâ rabbuk(rabbuke), kâle innekum mâkisûn(mâkisûne).
Və (mücrimlər): “Ey malik (ey cəhənnəm gözətçisi)! Rəbbin bizim haqqımızda hökm versin (bizi öldürsün)”, -deyə səsləndilər. O (malik) dedi: “Şübhəsiz ki, siz (bu əzabın içində əbədi) qalacaqsınız”.
لَقَدْ جِئْنَاكُمْ بِالْحَقِّ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَكُمْ لِلْحَقِّ كَارِهُونَ
Lekad ci’nâkum bil hakkı ve lâkinne ekserekum lil hakkı kârihûn(kârihûne).
And olsun ki, sizə haqqı gətirdik və lakin sizin çoxunuz haqqı xoşlamır.
أَمْ أَبْرَمُوا أَمْرًا فَإِنَّا مُبْرِمُونَ
Em ebremû emren fe innâ mubrimûn(mubrimûne).
Yoxsa onlar işi möhkəmmi tutdular? Şübhəsiz ki, əslində Biz işi möhkəm tutanlarıq.
أَمْ يَحْسَبُونَ أَنَّا لَا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَنَجْوَاهُمْ ۚ بَلَىٰ وَرُسُلُنَا لَدَيْهِمْ يَكْتُبُونَ
Em yahsebûne ennâ lâ nesmeu sırrehum ve necvâhum, belâ ve rusulunâ ledeyhim yektubûn(yektubûne).
Yoxsa onların sirlərini və fısıltılarını eşitməyəcəyimizimi zənn edirlər? Xeyr, rəsullarımız (elçilərimiz) onların yanında (hər şeyi) yazırlar.
قُلْ إِنْ كَانَ لِلرَّحْمَٰنِ وَلَدٌ فَأَنَا أَوَّلُ الْعَابِدِينَ
Kul in kâne lir rahmâni veledun fe enâ evvelul âbidîn(âbidîne).
De ki: “Əgər Rəhmanın uşağı olsaydı, o zaman Ona qul olanların ilki mən olardım”.
سُبْحَانَ رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُونَ
Subhâne rabbis semâvâti vel ardı rabbil arşi ammâ yasıfûn(yasıfûne).
Göylərin və yerin də Rəbbi olan ərşin Rəbbi onların isnad etdikləri şeylərdən pakdır.
فَذَرْهُمْ يَخُوضُوا وَيَلْعَبُوا حَتَّىٰ يُلَاقُوا يَوْمَهُمُ الَّذِي يُوعَدُونَ
Fe zerhum yahûdû ve yel’abû hattâ yulâkû yevme humullezî yû’adûn(yû’adûne).
Artıq onları burax! Vəd olunduqları günə qovuşana qədər boş şeylərə dalsınlar və oynasınlar.
وَهُوَ الَّذِي فِي السَّمَاءِ إِلَٰهٌ وَفِي الْأَرْضِ إِلَٰهٌ ۚ وَهُوَ الْحَكِيمُ الْعَلِيمُ
Ve huvellezî fîs semâi ilâhun ve fîl ardı ilâh(ilâhun), ve huvel hakîmul alîm(alîmu).
Və O, göydə də, yerdə də İlahdır. Və O, Hakimdir (hökm və hikmət sahibidir), Alimdir (ən yaxşı biləndir).
وَتَبَارَكَ الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَعِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ
Ve tebârekellezî lehu mulkus semâvâti vel’ardı ve mâ beynehumâ, ve indehu ilmus sâah(sâati), ve ileyhi turceûn(turceûne).
O, uca və mübarəkdir. Göylərin və yerin və ikisi arasındakıların mülkü Onundur. O saatın (qiyamət vaxtının) elmi Onun qatındadır. Və Ona qaytarılacaqsınız.
وَلَا يَمْلِكُ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ الشَّفَاعَةَ إِلَّا مَنْ شَهِدَ بِالْحَقِّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ
Ve lâ yemlikullezîne yed’ûne min dûnihiş şefâte illâ men şehide bil hakkı ve hum ya’lemûn(ya’lemûne).
Və onların Ondan (Allahdan) başqa ibadət etdikləri şeylər şəfaətə malik deyil. Haqqa şahid olanlar istisnadır və onlar (Haqqı) bilirlər.
وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَهُمْ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ ۖ فَأَنَّىٰ يُؤْفَكُونَ
Ve le in se’eltehum men halakahum le yekûlunnallahu fe ennâ yu’fekûn(yu’fekûne).
Və əgər, həqiqətən, onlardan: “Onları kim yaratdı?” -deyə soruşsan, mütləq: “Allah!” -deyəcəklər. Buna rəğmən (Haqdan) necə döndərilirlər?
وَقِيلِهِ يَا رَبِّ إِنَّ هَٰؤُلَاءِ قَوْمٌ لَا يُؤْمِنُونَ
Ve kîlihi yâ rabbi inne hâulâi kavmun lâ yu’minûn(yu’minûne).
Onun (Hz. Məhəmməd (S.A.V)-ın): “Ey Rəbbim, bunlar, həqiqətən, mömin olmayan bir qövmdür”, -deməsinə and olsun!
فَاصْفَحْ عَنْهُمْ وَقُلْ سَلَامٌ ۚ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ
Fasfah anhum ve kul selâm(selâmun), fe sevfe ya’lemûn(ya’lemûne).
Bundan sonra onlardan vaz keç və de: “Salam olsun!” Artıq yaxında biləcəklər.