حم
Hâ mîm.
Ha, mim.
Surə 44
44/DUXAN
Görünüş
وَالْكِتَابِ الْمُبِينِ
Vel kitâbil mubîn(mubîni).
Kitabi Mübinə (açıq-aşkar Kitaba) and olsun!
إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةٍ مُبَارَكَةٍ ۚ إِنَّا كُنَّا مُنْذِرِينَ
İnnâ enzelnâhu fî leyletin mubâreketin innâ kunnâ munzirîn(munzirîne).
Şübhəsiz ki, Biz onu mübarək bir gəcədə endirdik. Şübhəsiz, Biz xəbərdar edənlərik.
فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ
Fihâ yufreku kullu emrin hakîm(hakîmin).
Hikmətli (hökm edilmiş) əmrlərin (işlərin) hamısı onda (o gəcədə) bəlli olur,
أَمْرًا مِنْ عِنْدِنَا ۚ إِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ
Emren min indinâ innâ kunnâ mursilîn(mursilîne).
Qatımızdan bir əmr olaraq. Şübhəsiz ki, Biz (Quranı və rəsulları) göndərənlərik,
رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ ۚ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ
Rahmeten min rabbik(rabbike), innehu huves semîul alîm(alîmu).
Rəbbindən bir rəhmət olaraq. Şübhəsiz ki, O - O, ən yaxşı eşidən, ən yaxşı biləndir.
رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۖ إِنْ كُنْتُمْ مُوقِنِينَ
Rabbis semâvâti vel ardı ve mâ beynehumâ, in kuntum mûkinîn(mûkinîne).
(O), göylərin və yerin və ikisi arasındakıların Rəbbidir, əgər siz yəqin (qəti iman) sahibi isəniz,
لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ ۖ رَبُّكُمْ وَرَبُّ آبَائِكُمُ الْأَوَّلِينَ
Lâ ilâhe illâ huve yuhyî ve yumît(yumîtu), rabbukumve rabbu âbâikumul evvelîn(evvelîne).
Ondan başqa İlah yoxdur. Dirildər və öldürər. Sizin və əvvəlki (sizdən öncəki) atalarınızın Rəbbidir.
بَلْ هُمْ فِي شَكٍّ يَلْعَبُونَ
Bel hum fî şekkin yel’abûn(yel’abûne).
Xeyr! Onlar şübhə içində oynayırlar (əylənirlər).
فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِي السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُبِينٍ
Fertekib yevme te’tîs semâu bi duhânin mubîn(mubînin).
Artıq göyü açıq-aşkar duman (fitnə) bürüyəcəyi günü gözlə.
يَغْشَى النَّاسَ ۖ هَٰذَا عَذَابٌ أَلِيمٌ
Yagşân nâs(nâse), hâzâ azâbun elîm(elîmun).
(O fitnə ki), insanları (insanların böyük qismini) bürümüşdür. Bax bu, acı bir əzabdır.
رَبَّنَا اكْشِفْ عَنَّا الْعَذَابَ إِنَّا مُؤْمِنُونَ
Rabbenekşif annel azâbe innâ mû’minûn(mû’minûne).
(Onlar deyərlər): “Rəbbimiz, əzabı bizdən qaldır. Şübhəsiz ki, biz möminlərik”.
أَنَّىٰ لَهُمُ الذِّكْرَىٰ وَقَدْ جَاءَهُمْ رَسُولٌ مُبِينٌ
Ennâ lehumuz zikrâ ve kad câehum resûlun mubîn(mubînun).
Onlara (hər şeyi) açıqlayan bir rəsul gəlmişdi və (buna rəğmən rəsulun söylədiklərindən) ibrət almadılar.
ثُمَّ تَوَلَّوْا عَنْهُ وَقَالُوا مُعَلَّمٌ مَجْنُونٌ
Summe tevellev anhu ve kâlû muallemun mecnûn(mecnûnun).
Və (ona şeytan tərəfindən vəhy edilərək) öyrədilmiş və dəli dedilər və sonra ondan üz çevirdilər.
إِنَّا كَاشِفُو الْعَذَابِ قَلِيلًا ۚ إِنَّكُمْ عَائِدُونَ
İnnâ kâşifûl azâbi kalîlen innekum âidûn(âidûne).
Şübhəsiz ki, Biz əzabı bir az qaldırsaq (belə), şübhəsiz ki, (şirkə) geri dönəcəksiniz.
يَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْكُبْرَىٰ إِنَّا مُنْتَقِمُونَ
Yevme nebtışul batşetel kubrâ innâ muntekimûn(muntekimûne).
Böyük bir şiddətlə (onları) yaxalayacağımız gün Biz mütləq intiqam alacağıq.
وَلَقَدْ فَتَنَّا قَبْلَهُمْ قَوْمَ فِرْعَوْنَ وَجَاءَهُمْ رَسُولٌ كَرِيمٌ
Ve lekad fetennâ kablehum kavme fir’avne ve câehum resûlun kerîm(kerîmun).
Və and olsun ki, Biz onlardan öncə firon qövmünü də imtahan etdik. Və onlara da kərim bir rəsul (Hz. Musa) gəlmişdi.
أَنْ أَدُّوا إِلَيَّ عِبَادَ اللَّهِ ۖ إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ
En eddû ileyye ibâdallâh(ibâdallâhi), innî lekum resûlun emîn(emînun).
(Hz. Musa demişdi): “Allahın qullarını mənə verin. Şübhəsiz ki, mən sizin üçün əmin bir rəsulam.
وَأَنْ لَا تَعْلُوا عَلَى اللَّهِ ۖ إِنِّي آتِيكُمْ بِسُلْطَانٍ مُبِينٍ
Ve en lâ ta’lû alâllâh(alâllâhi), innîâtîkum bi sultânin mubîn(mubînin).
Allaha qarşı təkəbbürlənməyin! Çünkü mən sizə açıq-aşkar bir sultan (dəlil) ilə gəlirəm.
وَإِنِّي عُذْتُ بِرَبِّي وَرَبِّكُمْ أَنْ تَرْجُمُونِ
Ve innî uztu bi rabbî ve rabbikumen tercumûni.
Və şübhəsiz ki, mən məni daşlamanızdan sizin də Rəbbiniz olan Rəbbimə sığındım.
وَإِنْ لَمْ تُؤْمِنُوا لِي فَاعْتَزِلُونِ
Ve in lem tû’minû lî fa’tezilûni.
Əgər mənə inanmırsınızsa, artıq məndən uzaqlaşın”.
فَدَعَا رَبَّهُ أَنَّ هَٰؤُلَاءِ قَوْمٌ مُجْرِمُونَ
Fe deâ rabbehû enne hâulâi kavmun mucrimûn(mucrimûne).
Beləcə, Rəbbinə belə dua etdi: “Bunlar günahkar bir qövmdür!”
فَأَسْرِ بِعِبَادِي لَيْلًا إِنَّكُمْ مُتَّبَعُونَ
Fe esri bi ibâdî leylen innekum muttebeûn(muttebeûne).
O halda gecə ikən qullarımla (bərabər) yola çıx! Şübhəsiz ki, siz təqib olunacaqsınız.
وَاتْرُكِ الْبَحْرَ رَهْوًا ۖ إِنَّهُمْ جُنْدٌ مُغْرَقُونَ
Vetrukil bahre rehvâ(rehven), innehum cundun mugrekûn(mugrekûne).
Və dənizi açıq burax! Şübhəsiz ki, onlar (suda) boğulacaq bir ordudur.
كَمْ تَرَكُوا مِنْ جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ
Kem terekû min cennâtin ve uyûn(uyûnin).
Bağçalardan və bulaqlardan neçələrini tərk etdilər
وَزُرُوعٍ وَمَقَامٍ كَرِيمٍ
Ve zurûin ve makâmin kerîm(kerîmin).
və əkinləri və kərim məkanları (gözəl köşkləri)
وَنَعْمَةٍ كَانُوا فِيهَا فَاكِهِينَ
Ve na’metin kânû fîhâ fâkihîn(fâkihîne).
və orada zövq içində yaşadıqları nemətləri (tərk etdilər).
كَذَٰلِكَ ۖ وَأَوْرَثْنَاهَا قَوْمًا آخَرِينَ
Kezâlik(kezâlike), ve evresnâhâ kavmen âharîn(âharîne).
Bax belə! Və sonrakı qövmü onlara varis etdik.
فَمَا بَكَتْ عَلَيْهِمُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ وَمَا كَانُوا مُنْظَرِينَ
Fe mâ beket aleyhimus semâu vel ardu ve mâ kânû munzarîn(munzarîne).
Onlara yer və göy ağlamadı və onlara möhlət verilmədi.
وَلَقَدْ نَجَّيْنَا بَنِي إِسْرَائِيلَ مِنَ الْعَذَابِ الْمُهِينِ
Ve lekad necceynâ benî isrâîle minel azâbil muhîn(muhîni).
Və and olsun ki, Biz İsrail oğullarını (fironun) zəlil əzabından qurtardıq.
مِنْ فِرْعَوْنَ ۚ إِنَّهُ كَانَ عَالِيًا مِنَ الْمُسْرِفِينَ
Min fir’avn(fir’avne), innehu kâne âliyen minel musrifîn(musrifîne).
O firon ki, şübhəsiz ki, o, həddi aşanlardan və təkəbbürlənənlərdən idi.
وَلَقَدِ اخْتَرْنَاهُمْ عَلَىٰ عِلْمٍ عَلَى الْعَالَمِينَ
Ve lekadihternâhum alâ ilmin alel âlemîn(âlemîne).
Və and olsun ki, Biz onları (İsrail oğullarını) elm baxımından aləmlərə üstün etdik.
وَآتَيْنَاهُمْ مِنَ الْآيَاتِ مَا فِيهِ بَلَاءٌ مُبِينٌ
Ve âteynâhum minel âyâti mâ fîhi belâun mubîn(mubînun).
Və onlara içində açıq-aşkar imtahan olan ayələrdən (möcüzələrdən) verdik.
إِنَّ هَٰؤُلَاءِ لَيَقُولُونَ
İnne hâulâi le yekûlûn(yekûlûne).
Gerçəkdən, onlar mütləq deyəcəklər ki:
إِنْ هِيَ إِلَّا مَوْتَتُنَا الْأُولَىٰ وَمَا نَحْنُ بِمُنْشَرِينَ
İn hiye illâ mevtetunel ûlâve mâ nahnu bi munşerîn(munşerîne).
“Bu (bizim ölümümüz) elə ilk (və son) ölümümümüzdür. Və biz qiyamət günü yenidən dirildiləcək) deyilik.
فَأْتُوا بِآبَائِنَا إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ
Fe’tû bi âbâinâ in kuntum sâdikîn(sâdikîne).
(Əgər) siz doğru söyləyənlərsinizsə, o halda atalarımızı (geri) gətirin”.
أَهُمْ خَيْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۚ أَهْلَكْنَاهُمْ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا مُجْرِمِينَ
E hum hayrun em kavmu tubbein vellezîne min kablihim, ehleknâhum innehum kânû mucrimîn(mucrimîne).
Onlarmı, yoxsa Tubbanın qövmü və onlardan öncəkilərmi daha xeyirlidir? Biz onları həlak etdik. Çünkü onlar mücrimlər idi.
وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لَاعِبِينَ
Ve mâ halaknes semâvâti vel arda ve mâ beynehumâ lâibîn(lâibîne).
Və göyləri və yeri və ikisi arasındakıları oyun olsun deyə yaratmadıq.
مَا خَلَقْنَاهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ
Mâ halaknâhumâ illâ bil hakkı ve lâkinne ekserehum lâ ya’lemûn(ya’lemûne).
İkisini də haqdan başqa bir şey ilə yaratmadıq (ikisini də haqq ilə yaratdıq). Və lakin onların çoxu bilməz.
إِنَّ يَوْمَ الْفَصْلِ مِيقَاتُهُمْ أَجْمَعِينَ
İnne yevmel faslı mîkâtuhum ecmaîn(ecmaîne).
Şübhəsiz ki, (qazandıqları müsbət və mənfi dərəcələri) ayırma günü onların hamısının təyin olunmuş vaxtıdır.
يَوْمَ لَا يُغْنِي مَوْلًى عَنْ مَوْلًى شَيْئًا وَلَا هُمْ يُنْصَرُونَ
Yevme lâ yugnî mevlen an mevlen şey’en ve lâ hum yunsarûn(yunsarûne).
O gün dostdan dosta heç bir fayda gəlməz və onlara yardım olunmaz,
إِلَّا مَنْ رَحِمَ اللَّهُ ۚ إِنَّهُ هُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ
İllâ men rahimallâh(rahimallâhu), innehu huvel azîzur rahîm(rahîmu).
sadəcə Allahın rəhm (Rəhim əsmasıyla təcəlli) etdiyi kimsədən başqa. Şübhəsiz ki, O, Əzizdir, Rəhimdir.
إِنَّ شَجَرَتَ الزَّقُّومِ
İnne şeceretez zakkûm(zakkûmi).
Şübhəsiz ki, zəqqum ağacı
طَعَامُ الْأَثِيمِ
Taâmul esîm(esîmi).
günahkarların yeməyidir.
كَالْمُهْلِ يَغْلِي فِي الْبُطُونِ
Kel muhl(muhli), yaglî fîl butûn(butûni).
Ərimiş mis kimi qarınlarında qaynayar
كَغَلْيِ الْحَمِيمِ
Ke galyil hamîm(hamîmi).
qaynar suyun qaynadığı kimi.
خُذُوهُ فَاعْتِلُوهُ إِلَىٰ سَوَاءِ الْجَحِيمِ
Huzûhu fa’tilûhu ilâ sevâil cahîm(cahîmi).
Onu tutun (yaxalayın)! Dərhal cəhənnəmin ortasına sürükləyin.
ثُمَّ صُبُّوا فَوْقَ رَأْسِهِ مِنْ عَذَابِ الْحَمِيمِ
Summe subbû fevka re’sihî min azâbil hamîm(hamîmi).
Sonra başının üstünə əzab olaraq qaynar su tökün.
ذُقْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْكَرِيمُ
Zuk, inneke entel azîzul kerîm(kerîmu).
(İndi) dad (əzabı)! Sən ki, həqiqətən, əziz və kərim idin (özünü elə zənn edirdin).
إِنَّ هَٰذَا مَا كُنْتُمْ بِهِ تَمْتَرُونَ
İnne hâzâ mâ kuntum bihî temterûn(temterûne).
Şübhəsiz ki, bu əzab sizin şübhə etdiyiniz şeydir.
إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي مَقَامٍ أَمِينٍ
İnnel muttekîne fî makâmin emîn(emînin).
Şübhəsiz ki, təqva sahibləri mütləq əmin məqamlardadır:
فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ
Fî cennâtin ve uyûn(uyûnin).
cənnətlərdə və bulaqlarda.
يَلْبَسُونَ مِنْ سُنْدُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُتَقَابِلِينَ
Yelbesûne min sundusin ve istebrakın mutekâbilîn(mutekâbilîne).
Altı da, üstü də ipək və atlasdan geyimlər geyərlər.
كَذَٰلِكَ وَزَوَّجْنَاهُمْ بِحُورٍ عِينٍ
Kezâlik(kezâlike), ve zevvecnâhum bi hûrin în(înin).
Bax belə! Və onları iri gözlü hurilər ilə evləndirərik.
يَدْعُونَ فِيهَا بِكُلِّ فَاكِهَةٍ آمِنِينَ
Yed’ûne fîhâ bi kulli fâkihetin âminîn(âminîne).
Orada əmin-amanlıq içərisində hər çeşid meyvədən istəyərlər.
لَا يَذُوقُونَ فِيهَا الْمَوْتَ إِلَّا الْمَوْتَةَ الْأُولَىٰ ۖ وَوَقَاهُمْ عَذَابَ الْجَحِيمِ
Lâ yezûkûne fîhel mevte illel mevtetel ûlâ, ve vekâhum azâbel cahîm(cahîmi).
Orada ilk ölümdən başqa bir ölüm dadmazlar. Və (Allah beləcə) onları cəhənnəm əzabından qorumuşdur.
فَضْلًا مِنْ رَبِّكَ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ
Fadlen min rabbik(rabbike), zâlike huvel fevzul azîm(azîmu).
Bax bu, sənin Rəbbindən fəzl (lütf) olaraq fövzül əzimdir (ən böyük qurtuluşdur).
فَإِنَّمَا يَسَّرْنَاهُ بِلِسَانِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ
Fe innemâ yessernâhu bi lisânike leallehum yetezekkerûn(yetezekkerûne).
Bax beləcə onu (Quranı Kərimi) sənin dilin ilə asanlaşdırdıq ki, bəlkə beləcə təzəkkür edələr (düşünələr).
فَارْتَقِبْ إِنَّهُمْ مُرْتَقِبُونَ
Fertekib innehum murtekıbûn(murtekibûne).
Artıq gözlə! Şübhəsiz ki, onlar da gözləyənlərdir.